VUB neemt deel aan staatsbezoek Noorwegen voor een versterking van de Belgisch-Noorse samenwerking rond offshore windenergie
Brussel, 26 maart 2026 - Tijdens het staatsbezoek aan Oslo stelde België zijn ambitie voor om een Centre of Excellence voor offshore windenergie op te richten. Voortbouwend op zijn sterke expertise in de uitrol, exploitatie, netintegratie en milieumonitoring van offshore wind, wil België kennis bundelen en innovatie versnellen via een gestructureerde samenwerking tussen academische wereld, industrie en overheid. Deze zogenaamde triple-helixaanpak wordt algemeen erkend als essentieel om onderzoek efficiënter te vertalen naar industriële toepassingen en maatschappelijke impact.
Een rondetafelgesprek over offshore windenergie, met deelname van Hunne Majesteiten de Koning en de Koningin der Belgen en Kroonprins Haakon van Noorwegen, evenals vertegenwoordigers van overheid, industrie, academische wereld en kenniscentra uit zowel België als Noorwegen, bevestigde een gedeeld inzicht: de energietransitie in de Noordzee vereist niet alleen nauwere samenwerking, maar ook een meer operationele en actiegerichte aanpak.
“Offshore windenergie is vandaag een strategische pijler voor onze energievoorziening. Als VUB zetten we volop in op innovatie en samenwerking om deze sector verder te versterken, zowel in België als internationaal”, zegt rector van de VUB Jan Danckaert.
Hoewel het triple-helixmodel breed wordt ondersteund, blijft de implementatie ervan complex. Beleidsmakers staan voor de voortdurende uitdaging om richting en langetermijnkaders te bieden, terwijl er voldoende ruimte moet blijven voor innovatie door academische instellingen en industrie. Tegelijk zijn doeltreffende beleidsmaatregelen afhankelijk van een nauwe interactie met deze actoren, aangezien regelgeving verankerd moet blijven in technologische en industriële realiteiten.
De opschaling van offshore windenergie vereist zowel blijvende investeringen in onderzoek en ontwikkeling als een grotere mate van standaardisatie. Hoewel innovatie onmisbaar blijft, maakt standaardisatie het voor industriële spelers mogelijk efficiënter te opereren en toegang te krijgen tot wereldmarkten. De integratie van onderzoek in concrete projecten is daarom cruciaal, zodat nieuwe technologieën snel kunnen worden getest, gevalideerd en uitgerold.
“Dankzij doorgedreven onderzoek en nauwe samenwerking met industrie en overheid ontwikkelen we aan de VUB innovatieve oplossingen die offshore windparken efficiënter, duurzamer en toekomstbestendig maken. Tegelijk bouwen we actief mee aan een Centre of Excellence in België en versterken we de samenwerking met partners in Noorwegen. Het is duidelijk dat precies die concrete samenwerking zorgt voor de nodige kritische massa, snelheid en impact om de huidige energie-uitdagingen succesvol aan te pakken”, aldus Jan Declercq (VUB).
De gesprekken benadrukten ook de sterke complementariteit tussen België en Noorwegen. België heeft aanzienlijke expertise ontwikkeld in commerciële offshore wind en systeemintegratie, terwijl Noorwegen wereldwijd toonaangevend is in offshore engineering, operaties in extreme omstandigheden en drijvende windtechnologieën. Dit creëert duidelijke kansen voor intensievere samenwerking, met name op het vlak van drijvende offshore wind, diepzeekabels en pijpleidinginfrastructuur, en gezamenlijke demonstratieprojecten. Een versterkte samenwerking in deze domeinen kan innovatie versnellen en de internationale positie van beide landen versterken.
Tegelijk werd het groeiende belang van veiligheid en weerbaarheid in offshore-energiesystemen sterk benadrukt. De bescherming van kritieke infrastructuur, zoals onderzeese kabels, wordt steeds belangrijker en veiligheidsaspecten moeten vanaf het begin in alle projecten worden geïntegreerd. Dit impliceert ook nauwere banden met defensiegerelateerde expertise, waarbij samenwerking binnen de triple helix gezamenlijke innovatie kan ondersteunen op zowel civiel als strategisch vlak.
De deelnemers spraken brede steun uit voor de ontwikkeling van Centres of Excellence als belangrijke instrumenten om kritische massa te organiseren, multidisciplinaire samenwerking te bevorderen en langetermijnimpact te realiseren. Het Belgische OWI-Lab en het Noorse NorthWind Centre of Excellence spelen een cruciale rol in het verbinden van wetenschap, industrie en beleid, maar de deelnemers waren het erover eens dat een veel nauwere samenwerking nu noodzakelijk is. Deze centra moeten functioneren als operationele platformen die onderzoek, industrie en beleid verbinden, en tegelijk stabiliteit, focus en excellentie bieden. Het koppelen van deze centra aan strategische prioritaire sectoren is essentieel om zowel relevantie als duurzame investeringen te garanderen.
Een ander belangrijk punt dat tijdens de gesprekken werd aangehaald, is de noodzaak om te investeren in mensen en toekomstig talent. Het vroegtijdig betrekken van jonge generaties, hen bewust maken en motiveren om een carrière in de offshore-energiesector na te streven, is cruciaal om de innovatiecapaciteit op lange termijn te waarborgen. Tegelijk is betere communicatie nodig om de bredere maatschappelijke waarde van offshore windenergie, ook op het vlak van betaalbaarheid, duidelijk over te brengen.
Alle discussies kwamen uiteindelijk samen in de bredere uitdaging van het energietransitietrilemma: het vinden van een evenwicht tussen betaalbaarheid, leveringszekerheid en duurzaamheid. Hoewel betaalbaarheid en zekerheid van bevoorrading steeds prominenter aanwezig zijn in het debat, benadrukten de deelnemers dat duurzaamheid een centrale pijler moet blijven en niet uit het oog mag worden verloren in besluitvormingsprocessen.
Een duidelijke en consistente boodschap tijdens de rondetafel was de dringende nood aan een langetermijnvisie en voorspelbaar beleid. Beleidsonevenwichten en kortetermijndenken dreigen investeringen en innovatie af te remmen, terwijl een stabiel en coherent kader essentieel is om industriële planning te ondersteunen en het concurrentievermogen te versterken. Tegelijk toont de sector aan dat samenwerking en concurrentie hand in hand kunnen gaan: gezamenlijke inspanningen op het vlak van onderzoek, infrastructuur en standaardisatie kunnen het ecosysteem als geheel versterken, terwijl een dynamische en competitieve markt behouden blijft.
De rondetafel werd afgesloten met een duidelijk gevoel van urgentie en gedeelde verantwoordelijkheid. Het volledige potentieel van de Noordzee benutten vereist onmiddellijke actie, sterkere afstemming en langetermijnengagement. De boodschap is duidelijk: de energietransitie kan niet wachten. De Noordzee biedt enorme kansen, en het benutten daarvan vraagt gezamenlijke actie, nu.
Foto's: https://www.flickr.com/photos/belgiummfa/55167899138/in/album-72177720332710008
Contact:
Jan Declercq, Jan.Declercq@vub.be
