VUB en ULB nemen stelling tegen Roemeense wet die genderstudies bedreigt

De rectoren Annemie Schaus van de Université Libre de Bruxelles (ULB) en Caroline Pauwels van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) hebben besloten om in naam van hun instituut de “Amicusbrief over dossier nr. 959A/2020 van het Grondwettelijk Hof, met procesdatum 30 september” te ondertekenen. Wet 87/2020, ingevoerd in juni 2020, kan genderstudies in Roemenië verbieden. De president van Roemenië, Klaus Johannis heeft de wet nog niet afgekondigd, maar doorverwezen naar het Grondwettelijk Hof, waar ze op 30 september onderzocht zal worden.

Rectoren Schaus en Pauwels vinden dat deze wet, indien aangenomen, de academische vrijheid, vrijheid van onderzoek, universitaire autonomie en de vrijheid van meningsuiting ernstig kan ondermijnen. Ze zou ook de bescherming van fundamentele rechten bedreigen. Daarom vragen ze aan het Grondwettelijk Hof van Roemenië om deze wet ongrondwettelijk te verklaren.   

Rector Annemie Schaus (ULB): “De ULB is altijd al een koploper op het vlak van gendergelijkheid geweest. De ULB was de eerste Belgische Universiteit die haar deuren opende voor vrouwen en een vrouwelijke professor benoemde. De inzet van ons instituut, samen met die van de VUB, ter ondersteuning van het recht op abortus is welbekend. In 2016 voerde de ULB de baanbrekende maatregel “Cascade” in om het fenomeen van de ‘lekkende pijplijn’ in academische loopbanen te bestrijden, en hebben we een ambitieus beleid ontwikkeld omtrent gendergelijkheid en diversiteit. In 2018 waren de ULB en de VUB ook de eerste universiteiten die officieel de Belgian Pride bijwoonden en door de straten van Brussel stapten onder het spandoek ‘open-minded universities’. De bevordering van gendergelijkheid en seksuele vrijheid zijn essentieel in het project van de ULB. Genderstudies, een belangrijk onderzoeksgebied bij de ULB, zijn cruciaal om dit doel te bereiken.”

Rector Caroline Pauwels (VUB): “Vrijheid van onderzoek en van meningsuiting zijn essentiële waarden voor de VUB, en op dat vlak leveren we grote inspanningen. Ieder jaar organiseren we de Difference Day ter gelegenheid van de Werelddag van de Persvrijheid. Dit evenement is in het bijzonder bedoeld om overheden te herinneren aan hun plicht om het recht op vrije meningsuiting te respecteren en te handhaven. Het weerspiegelt immers de democratische vitaliteit en het pluralisme van een maatschappij. De VUB is een academische partner in het project om gelijkheid te creëren in de maatschappij in het algemeen, en in Brussel in het bijzonder. De VUB was een van de eerste Vlaamse universiteiten om een centrum op te richten voor wat in de jaren 80 nog ‘vrouwenstudies’ genoemd werd. Vandaag onderzoekt RHEA, het interdisciplinaire Expertisecentrum Gender, Diversiteit en Intersectionaliteit, de vele gezichten van genderongelijkheid op het snijvlak met andere soorten ongelijkheid. Genderstudies dragen bij aan het leveren van wetenschappelijk onderbouwde antwoorden op de vele uitdagingen in onze huidige samenleving. Daarom verdienen ze dezelfde vrijheid als andere kennisgebieden. De VUB is altijd al een grote voorvechter van academische vrijheid geweest. Wanneer de academische vrijheid bedreigd wordt, verzet de VUB zich.”

De beslissing om deze amicusbrief te ondertekenen volgt op verscheidene andere verklaringen ter verdediging van genderstudies en academische vrijheid. In het verleden hebben de ULB en de VUB de autoriteiten van de Università degli Studi di Verona en de Hongaarse regering om opheldering gevraagd, toen genderstudies en de academische vrijheid bedreigd werden door maatschappelijke organisaties of leerplannen van de overheid. Door de geschiedenis heen hebben de instituten overal ter wereld ook herhaaldelijk onderzoekers in gevaar ondersteund.

Deze verklaring kadert in een internationale beweging ter ondersteuning van de academische vrijheid en genderstudies in Roemenië, en wordt ondersteund door de Raad der Rectoren van de Fédération Wallonie-Bruxelles (CREF) en verschillende rectoren in België en in het buitenland.

Meer informatie over Wet 87/2020: https://internationaledugenre.net/news-on-romania/387-2/