Onderzoek VUB & ULiège toont aan dat dinosaurussen kanker hadden

Onderzoek VUB & ULiège toont aan dat dinosaurussen kanker hadden

Kankers zijn een oeroud fenomeen in de natuur. Een team van Belgische onderzoekers van de Université de Liège (ULiège) en Vrije Universiteit Brussel (VUB) heeft nu aangetoond dat ook de sauropoden (langnek dinosauriers), de grootste dieren die ooit op het aardoppervlak liepen, vatbaar waren voor botaandoeningen zoals kwaadaardige kankers.

Benjamin Jentgen, een PhD student aan de VUB en ULiège, onderzocht botstalen van twee vroege sauropoden. In de doorheen de tijd goed bewaarde weefsels vond hij structuren die in alle waarschijnlijkheid duiden op kankers. “De dieren tonen verschillende types van infectie” zegt Jentgen. “In een Isanosaurus uit het Vroege Jura van Thailand (±200 miljoen jaar oud) heeft het dier op het eind van zijn leven een soort van microscopische botnaalden geproduceerd aan het oppervlak van zijn opperarmbeen. Het dier is kort erna gestorven. Zulke naalden zijn typisch geassocieerd met kwaadaardige tumoren, en passen dus in het plaatje van een dodelijke botkanker.

De onderzoekers beschrijven ook een tweede staal, ditmaal van een Spinophorosaurus, afkomstig van het Jura van Niger. Ook dit dier heeft dergelijke naaldachtige bot structuren, maar heeft de infectie overleefd, en is nadien normaal verder gegroeid. “Dit kan een reactie op een goedaardige tumor, of eventueel een virale infectie zijn geweest, maar het skelet van het dier in kwestie is redelijk compleet en toont verschillende andere pathologieën zoals breuken. Dit betekent dat deze Spinophorosaurus verschillende malen trauma’s onderging tijdens zijn leven.” besluit Jentgen.

De stalen van deze dino’s werden vele jaren geleden genomen door Koen Stein, paleontoloog aan de VUB, en coauteur van de studie. “Toen ik in 2008 de stalen nam als onderdeel voor mijn eigen doctoraatsonderzoek, vielen mij deze abnormale weefsels onmiddellijk op, maar ik had nooit echt de tijd om deze anomalieën uitvoerig te bestuderen. Het was duidelijk dat het om een ziektebeeld ging, maar zonder moleculaire testmogelijkheden blijft het moeilijk om een diagnose te stellen. Het dankzij Benjamin, die de medische en veterinaire literatuur doorploeterde, dat we de mogelijke oorzaken van de vreemde botweefsels in deze dino’s konden achterhalen” zegt Stein. Valentin Fischer, professor paleontologie aan de ULiège concludeert: “Deze studie is belangrijk, want fossielen met tekenen van kanker zijn uiterst zeldzaam. Ook lijkt het erop dat vele pathologieën in fossielen onopgemerkt blijven, want het is dankzij de staalname dat we de symptomen vonden. Er waren geen duidelijke indicaties van ziekte aan het oppervlak van de botten.”

 

De resultaten werden gepubliceerd in Philosophical Transactions of the Royal Society B

Jentgen-Ceschino B, Stein K, Fischer V. 2020 Case study of radial fibrolamellar bone tissues in the outer cortex of basal sauropods. Phil. Trans. R. Soc. B 375: 20190143. http://dx.doi.org/10.1098/rstb.2019.0143

Contact:

Dr. Koen Stein

FWO Postdoctoral researcher

Earth System Science – AMGC

Koen.stein@vub.be

+32 471 517 909

WE
Over Press - Vrije Universiteit Brussel

volg ons op twitter @VUBrussel


De Vrije Universiteit Brussel is een internationaal georiënteerde universiteit in Brussel, het hart van Europa. Door het afleveren van hoogstaand onderzoek en onderwijs op maat, wil de VUB een actieve en geëngageerde bijdrage leveren tot een betere maatschappij.

De Wereld Heeft Je Nodig

De Vrije Universiteit Brussel neemt haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid met liefde en daadkracht op. De VUB lanceerde daarom het platform ’De Wereld Heeft Je Nodig’.  Hier worden rond zes P’s ideeën, acties en projecten samengebracht, opgestart en uitgebouwd. De eerste P staat voor People, want daar draait alles om: mensen gelijke kansen geven, welvaart, welzijn, respect. Peace staat voor het bestrijden van klein en groot onrecht in de wereld. Prosperity gaat armoede en ongelijkheid te lijf. Planet staat voor acties rond biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, dierenrechten ... Met Partnership zoekt de VUB samenwerkingen om de wereld een betere plaats te maken. De zesde en laatste P is van Poincaré, de Franse filosoof Henri Poincaré aan wie de VUB haar leuze ontleent, dat het denken zich aan niets mag onderwerpen, behalve aan de feiten zelf. De VUB is een 'urban engaged university’, sterk verankerd in Brussel en Europa en werkend volgens de principes vrij onderzoek. www.vub.be/dewereldheeftjenodig

Press - Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 2
1050 Brussel