Onderzoek naar veiligheidsgevoel in Brussel loopt verder en zoekt nog extra deelnemers
Brussel, 4 mei 2026 - Het burgerparticipatie-onderzoek Moment van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) is nog volop aan de gang en roept bijkomende deelnemers op om het onderzoek verder te versterken. Enkele weken na de start delen de onderzoekers alvast eerste, voorlopige inzichten uit de verzamelde data.
Uit die eerste resultaten blijkt dat het veiligheidsgevoel in de Brusselse publieke ruimte in sterke mate bepaald wordt door de aanwezigheid van andere mensen. Niet zozeer persoonlijke kenmerken zoals leeftijd, gender of achtergrond, maar vooral de context en de sociale omgeving blijken doorslaggevend. De aanwezigheid van anderen heeft daarbij een dubbel effect: ze kan het onveiligheidsgevoel versterken wanneer mensen als onvoorspelbaar worden ervaren, maar tegelijk ook het veiligheidsgevoel verhogen door sociale controle en zichtbaarheid. Opvallend is dat deze sociale factor zwaarder doorweegt dan veel fysieke kenmerken van de omgeving, zoals verlichting, netheid of camerabewaking.
“De publieke ruimte wordt in grote mate gevormd door informele sociale dynamieken,” zegt onderzoeker Petrus te Braak. “Dat we elkaar beïnvloeden in hoe veilig een plek aanvoelt, was bekend. Maar dat effect blijkt sterker dan verwacht. Het onderstreept dat we allemaal, vaak onbewust, bijdragen aan het veiligheidsgevoel van anderen.”
De onderzoekers benadrukken dat deze bevindingen voorlopig zijn. De studie bevindt zich nog in een vroege fase en de huidige inzichten zijn gebaseerd op de eerste vier weken van dataverzameling.
Deze eerste inzichten maken wel meteen duidelijk waarom de vernieuwende meetmethode in de studie essentieel is. In tegenstelling tot klassieke studies, pakt het team achter Moment het meten van veiligheidsgevoelens fundamenteel anders aan, namelijk in ‘realtime’, op het moment zelf. Veiligheid wordt zo voor het eerst zichtbaar als wat het in werkelijkheid is: een dynamisch samenspel van tijd, plaats, mensen en context.
Er namen al zo’n 800 mensen deel door de app te downloaden. Toch blijft bijkomende input cruciaal. “We merken dat deelnemers vaak slechts een beperkt aantal momenten registreren,” zegt Sven De Boeck van het Citizen Science Contact Point aan de VUB. “Net daarom blijven we oproepen om deel te nemen en regelmatig ervaringen te delen. Hoe meer en hoe consistenter de input, hoe nauwkeuriger het beeld van hoe veiligheid in de stad wordt ervaren.”
De onderzoekers doen een oproep aan Brusselaars en iedereen die zich regelmatig in de hoofdstad verplaatst om mee te werken aan het onderzoek. Via de Moment-app kunnen deelnemers op meer dan 100 locaties in realtime aangeven hoe veilig ze zich voelen en waarom.
In een latere fase zullen de resultaten ontsloten worden via een interactief dashboard op de projectwebsite, zodat zowel deelnemers als beleidsmakers deze inzichten kunnen gebruiken om de stad veiliger en inclusiever te maken.
De Moment-app is beschikbaar via de Apple App Store en Google Play. Deelname is anoniem en open voor iedereen ouder dan 18 jaar die zich regelmatig in Brussel verplaatst.
Meer informatie en de app downloaden kan via: moment.brussels
Contact:
Petrus Te Braak - Petrus.Te.Braak@vub.be - 0471 08 36 25
