Nature Communications publicatie: Klimaatverandering bedreigt ook meren

Nature Communications publicatie: Klimaatverandering bedreigt ook meren

Vissterfte, giftige algen en broeikasgassen

Een onderzoeksteam onder leiding van Richard Woolway van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA publiceerde deze maand een studie in het blad Nature Communications waaruit blijkt dat klimaatverandering er toe leidt dat de periode waarin stratificatie optreedt in meren steeds langer wordt. Wim Thiery, klimaatwetenschapper aan de Vrije Universiteit Brussel nam deel aan deze studie. Thiery: “Een van de belangrijkste factoren in de ecologie van meren is stratificatie oftewel laagvorming. Vanaf het voorjaar warmt het oppervlak van een meer op. Dit warmere water vormt dan een laag die bovenop het koudere en diepere water blijft drijven. Met langere en warmere zomers houdt zulke stratificatie tot in de herfst in stand, wat diepgaande gevolgen heeft voor het ecosystemen in een meer, zoals vissterfte, giftige algengroei en een hogere uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer.” 

Onomkeerbare veranderingen

De studie beperkte zich tot het noordelijk halfrond, omdat zich daar verreweg de meeste meren bevinden. Dankzij een unieke combinatie van meer- en klimaatmodellen, konden de onderzoekers de stratificatie van meren voorspellen tot in het jaar 2099 onder verschillende emissiescenario’s . In het donkerste scenario, waarin de uitstoot van broeikasgassen ongenadig blijft toenemen, zal stratificatie 22 ± 7 dagen eerder beginnen en 11,3 ± 4,7 dagen later eindigen. Daarmee wordt de stratificatieperiode dus met 33,3 ± 11,7 dagen verlengd. Dit zal in veel gevallen leiden tot onomkeerbare veranderingen in de ecosystemen van meren, aldus nog de onderzoekers.

Giftige algensoorten

Omdat zulke verschillende waterlagen slecht mengen, verhindert stratificatie dat zuurstof vanuit de bovenste laag kan doordringen tot in de lagen eronder. Dit kan leiden tot een zuurstoftekort dat fataal is voor tal van organismen. Vissen migreren in de zomer vaak naar diepere wateren om aan het warme oppervlaktewater te ontsnappen. Maar als daar te weinig zuurstof aanwezig is, bevinden ze zich in een val die tot massale vissterfte kan leiden. Ondertussen creëert het gebrek aan zuurstof omstandigheden waarin giftige algensoorten juist floreren. Dit kan schadelijke gevolgen hebben voor gemeenschappen die voor hun drinkwater van het meer afhankelijk zijn.

Een ander gevolg is de productie van methaan door anaërobe micro-organismen. Vanwege de geringe menging blijft dit gas gedurende de zomer opgesloten zitten in de onderste waterlaag. Maar wanneer de stratificatie in het najaar oplost, stijgt het methaan op naar het wateroppervlak om vervolgens in de atmosfeer terecht te komen. Aangezien methaan een krachtig broeikasgas is, vormt dit proces een zogenoemde ‘positieve terugkopppeling’: een zelfversterkend effect dat het klimaat verder doet opwarmen. Volgens de onderzoekers is de omvang van dit probleem significant.

Contact

Wim Thiery

Wim.thiery@vub.be

0485 70 80 18

WE
Contacteer ons
Lies Feron
Lies Feron Persrelaties Vrije Universiteit Brussel
Lies Feron
Lies Feron Persrelaties Vrije Universiteit Brussel
Over Press - Vrije Universiteit Brussel

volg ons op twitter @VUBrussel


De Vrije Universiteit Brussel is een internationaal georiënteerde universiteit in Brussel, het hart van Europa. Door het afleveren van hoogstaand onderzoek en onderwijs op maat, wil de VUB een actieve en geëngageerde bijdrage leveren tot een betere maatschappij.

De Wereld Heeft Je Nodig

De Vrije Universiteit Brussel neemt haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid met liefde en daadkracht op. De VUB lanceerde daarom het platform ’De Wereld Heeft Je Nodig’.  Hier worden rond zes P’s ideeën, acties en projecten samengebracht, opgestart en uitgebouwd. De eerste P staat voor People, want daar draait alles om: mensen gelijke kansen geven, welvaart, welzijn, respect. Peace staat voor het bestrijden van klein en groot onrecht in de wereld. Prosperity gaat armoede en ongelijkheid te lijf. Planet staat voor acties rond biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, dierenrechten ... Met Partnership zoekt de VUB samenwerkingen om de wereld een betere plaats te maken. De zesde en laatste P is van Poincaré, de Franse filosoof Henri Poincaré aan wie de VUB haar leuze ontleent, dat het denken zich aan niets mag onderwerpen, behalve aan de feiten zelf. De VUB is een 'urban engaged university’, sterk verankerd in Brussel en Europa en werkend volgens de principes vrij onderzoek. www.vub.be/dewereldheeftjenodig

Press - Vrije Universiteit Brussel
Pleinlaan 2
1050 Brussel