Hitteactieplannen redden duizenden levens in Europa
Groot internationaal onderzoek toont de cruciale rol van wetenschappelijk onderbouwd klimaatbeleid
Een grootschalige internationale studie toont aan dat hitteactieplannen het aantal sterfgevallen tijdens extreme hittegolven in Europa aanzienlijk verminderen. Het onderzoek analyseerde dagelijkse temperatuur- en sterftecijfers van 102 regio’s in 14 Europese landen over een periode van bijna dertig jaar.
De studie werd geleid door Aleš Urban (Czech University of Life Sciences Prague) en Veronika Huber (Doñana Biological Station, CSIC), en kwam tot stand dankzij een brede internationale samenwerking. Daarbij speelden ook VUB-klimaatwetenschapper Wim Thiery een rol, die zijn expertise in klimaatverandering, hitte-extremen en klimaat-gezondheidsinteracties inbracht. Het onderzoek werd gepubliceerd in het wetenschappelijk vaktijdschrift Environmental Research Letters.
De onderzoekers onderzochten hoe hittegerelateerde sterfte veranderde na de invoering van nationale en regionale hitteactieplannen. Dergelijke plannen omvatten doorgaans vroegtijdige waarschuwingssystemen, gerichte publiekscommunicatie, bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen en aanpassingen binnen de gezondheidszorg.
“Onze resultaten leveren duidelijk bewijs dat hitteactieplannen doeltreffende instrumenten zijn voor de volksgezondheid,” zegt hoofdauteur Aleš Urban. “Gemiddeld zagen we een daling van meer dan 25% in oversterfte tijdens extreme hitte na de invoering van deze plannen.”
Volgens de studie komt dit neer op ongeveer 1,8 vermeden sterfgevallen per 100.000 inwoners per jaar, wat betekent dat meer dan 14.000 levens werden gered in de onderzochte regio’s.
Antonio Gasparrini, professor biostatistiek aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM) en senior auteur van de studie, benadrukt het belang van de methodologie: “Dankzij state-of-the-art statistische methoden en een unieke, grootschalige internationale databank levert deze studie het sterkste bewijs tot nu toe voor de effectiviteit van hitteactieplannen.”
“Klimaatverandering leidt tot steeds frequentere en intensere hittegolven. Dit onderzoek toont aan dat goed ontworpen en wetenschappelijk onderbouwde beleidsmaatregelen daadwerkelijk levens redden. Tegelijk waarschuwt het dat aanpassingsvermogen zijn grenzen kent als de opwarming blijft doorzetten. Met de verwachte toename in frequentie en intensiteit van hittegolven door klimaatverandering, tonen onze bevindingen aan hoe cruciaal het is om hitteactieplannen centraal te stellen in het Europese klimaatadaptatiebeleid,” besluit Wim Thiery.
De studie onderstreept dat hitteactieplannen een onmisbaar onderdeel vormen van bredere klimaatadaptatiestrategieën. Naarmate het klimaat verder opwarmt, wordt het steeds belangrijker om de effectiviteit van deze plannen blijvend te evalueren en bij te sturen.
Referentie
Urban A, Huber V, Henry S, Plaza N P, Tušlová L, Dasgupta S, Masselot P, Cvijanovic I, Mistry M, Pascal M, De’Donato F K, Di Napoli C, Gosling S N, Kohnova S, Kysely J, Lüthi S, Pau L-F, Ragettli M S, Ruuhela R, Ryti N, Silva S P, Zemah Shamir S, Thiery W, Vicedo-Cabrera A M, Wieczorek J, Sera F, Armstrong B & Gasparrini A (2025). The effectiveness of heat prevention plans in reducing heat-related mortality across Europe. Environmental Research Letters, 20, 124071. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ae2775
Contact:
Prof. Dr. Wim Thiery:
