Eenvoudige vingerprikbloedtest zou vroege opsporing van Alzheimer toegankelijker kunnen maken
Er zijn aanwijzingen dat een eenvoudige vingerprik in de toekomst de ziekte van Alzheimer zou kunnen opsporen, lang voordat de eerste klinische symptomen zichtbaar worden. Dit blijkt uit onderzoek van het Europese PREDICTOM-consortium, waar het UZ Brussel en de Vrije Universiteit Brussel aan meewerken. Deze aanpak zou een toegankelijker en minder belastend alternatief kunnen bieden voor de huidige, complexe diagnostische methoden.
Het onderzoek maakt deel uit van de PREDICTOM-studie, gefinancierd door de Innovative Health Initiative Joint Undertaking (IHI JU). Binnen deze studie wordt onderzocht of biomarkers zoals p-Tau217 betrouwbaar gemeten zouden kunnen worden via een eenvoudige vingerprik. P-Tau217 is een eiwit waarvan bekend is dat het stijgt bij de ontwikkeling van de ziekte van Alzheimer. De eerste resultaten zijn veelbelovend in vergelijking met bestaande, internationaal erkende diagnostische methoden. Deze vingerprikopsporing gaat dus verder dan de huidige bloedtest voor de ziekte van Alzheimer die zijn intrede maakt in de klinische praktijk.
Diagnose vandaag nog complex
Vandaag steunt de diagnose van Alzheimer vaak op ingrijpende en gespecialiseerde onderzoeken, zoals analyse van hersenvocht, medische beeldvorming en uitgebreide cognitieve testen. Die procedures zijn niet alleen belastend voor patiënten, maar beperken ook de brede inzetbaarheid van vroege diagnostiek. De nieuwe bloedtesten voor de ziekte van Alzheimer bieden hier gedeeltelijk een oplossing voor, de vingerprikbloedtest gaat dus nog een stap verder.
Vingerprikbloedtesten zouden op termijn een belangrijke verschuiving kunnen betekenen in de manier waarop vroegtijdige opsporing wordt georganiseerd. Omdat de test eenvoudig is en mogelijk buiten het ziekenhuis kan gebeuren, zou deze aanpak de toegankelijkheid aanzienlijk kunnen vergroten, onder meer voor mensen met beperkte mobiliteit of voor wie verder van gespecialiseerde zorg woont. Daarnaast is de methodelaagdrempelig en herhaalbaar, wat langdurige opvolging in de tijd zou kunnen ondersteunen.
“Dit onderzoek toont aan dat het in de toekomst mogelijk zou worden om Alzheimer veel vroeger in het ziekteproces op te sporen met een eenvoudige vingerprikbloedtest,” zegt prof. dr. Sebastiaan Engelborghs, diensthoofd Neurologie aan UZ Brussel, voorzitter van de NEUR-onderzoeksgroep aan de VUB en één van de hoofdonderzoekers binnen het PREDICTOM-consortium. “Vroege detectie is essentieel om patiënten tijdig te begeleiden en om nieuwe behandelingen op het juiste moment te kunnen inzetten, nog vóór er duidelijke symptomen optreden.”
Verder onderzoek nodig
Hoewel de vingerprikbloedtest nog niet klaar is voor toepassing in de dagelijkse klinische praktijk, wijzen de voorlopige onderzoeksresultaten op een duidelijk potentieel. De huidige studie loopt nog tot 2027. De methode zou in de toekomst niet alleen kunnen bijdragen aan vroegere opsporing, maar ook aan een bredere en meer inclusieve deelname aan klinisch onderzoek naar neurodegeneratieve aandoeningen.
Over PREDICTOM
PREDICTOM is een Europees onderzoeksconsortium met meer dan twintig partners uit academische instellingen, ziekenhuizen, klinische onderzoeksnetwerken en de industrie. Het consortium richt zich op de ontwikkeling van schaalbare en kostenefficiënte methoden voor de vroege en nauwkeurige identificatie van het risico op de ziekte van Alzheimer, als basis voor gerichte preventie en interventies.
Meer info: https://www.predictom.eu/
