De oorlog in Oekraïne stelt het belang van digitale onderwijsoplossingen scherp
Tribid learning voegt naast fysieke en online componenten een derde dimensie toe aan het leerproces: immersieve virtuele omgevingen
Als het van Kateryna Osadcha, postdoctoraal onderzoeker aan de VUB afhangt staat de metaverse op het punt om het hoger onderwijs fundamenteel te hertekenen. Met haar nieuwe ‘tribid learning’-model schetst ze een toekomst waarin fysieke, online en immersieve leeromgevingen naadloos in elkaar overvloeien. “De campus van de toekomst is tegelijk fysiek, online én immersief.”
De metaverse is een digitale wereld waarin mensen elkaar ontmoeten en dingen doen alsof ze fysiek samen zijn. In plaats van alleen naar een scherm te kijken, stap je als het ware in een virtuele omgeving via een avatar (een digitale versie van jezelf). Je kan er praten met anderen, samenwerken, leren of zelfs evenementen bijwonen. Het is een combinatie van online platforms, virtual reality en artificiële intelligentie, waardoor de ervaring realistischer en interactiever wordt dan klassieke websites of videovergaderingen.
Waar de metaverse vandaag vaak wordt gelinkt aan gaming, ziet onderzoekster Osadcha vooral toepassingen binnen het onderwijs. “Virtuele omgevingen maken het mogelijk om leerervaringen te creëren die in de fysieke wereld moeilijk realiseerbaar zijn”, zegt ze. “Studenten geneeskunde kunnen risicovolle ingrepen oefenen zonder gevolgen, ingenieurs leren complexe machines bedienen in een veilige digitale setting. Ook in domeinen zoals taalonderwijs en humane wetenschappen opent de technologie nieuwe deuren, door sociale situaties of historische gebeurtenissen levensecht te simuleren.”
Centraal in haar onderzoek staat het zogenaamde tribid learning-model, dat een volgende stap vormt na hybride onderwijs. Waar hybride leren fysieke en online componenten combineert, voegt tribid learning een derde dimensie toe: immersieve virtuele omgevingen. Studenten schakelen daarbij flexibel tussen de drie, afhankelijk van het leerdoel. “Vandaag volgen studenten een college op de campus, morgen maken ze een opdracht in een online leeromgeving zoals Moodle en overmorgen werken ze samen in een virtueel laboratorium in de metaverse.”
Haar visie werd mede gevormd door haar ervaringen in Oekraïne, waar de oorlog het belang van digitale onderwijsoplossingen scherp heeft blootgelegd. In situaties waarin fysieke campussen wegvallen, bieden virtuele alternatieven een essentiële continuïteit. Tegelijk blijft de fysieke campus volgens haar onvervangbaar als plek voor menselijke interactie.
Hoewel het onderzoek zich nog in een vroege fase bevindt, groeit de interesse snel. De komende jaren zullen cruciaal zijn om deze concepten in de praktijk te testen en verder te ontwikkelen. Volgens Osadcha ligt de uitdaging niet alleen in technologie, maar ook in didactiek, infrastructuur en opleiding van docenten. De voordelen zijn volgens Osadcha aanzienlijk: “Virtuele leeromgevingen maken onderwijs flexibeler, persoonlijker en toegankelijker. Studenten kunnen leren op hun eigen tempo en krijgen toegang tot interactieve simulaties die complexe concepten tastbaarder maken. Bovendien verlaagt de metaverse drempels voor deelname. Studenten die fysiek niet naar de campus kunnen komen, door afstand, ziekte of oorlog, krijgen toegang tot een rijke leeromgeving.”
Toch pleit Osadcha voor een evenwichtige benadering. Technologie is volgens haar geen doel op zich, maar een middel dat zorgvuldig moet worden ingezet. Ze waarschuwt voor overmatige afhankelijkheid van digitale tools en het belang van fysieke interactie. Tegelijk benadrukt ze dat universiteiten een doordacht beleid moeten ontwikkelen rond digitale ongelijkheid en platformafhankelijkheid.
“Met mijn onderzoek hoop ik het werk van docenten te vereenvoudigen”, besluit Osadcha De toekomst van onderwijs ligt volgens haar dan ook niet in het vervangen van docenten, maar in het versterken van hun rol binnen een steeds rijker en veelzijdiger leerlandschap.
Lees hier meer
