Belgische data tonen hoe behandeling en sociale ongelijkheid overleving bij borstkanker bepalen
Hoe groot is de kans dat vrouwen met invasieve borstkanker op lange termijn opnieuw dezelfde levensverwachting hebben als hun leeftijdsgenoten? Een grootschalige studie op basis van gekoppelde nationale databanken werpt nieuw licht op de rol van behandeling, leeftijd en socio-economische status in de overleving na borstkanker.
Voor dit onderzoek kon Kimpe drie nationale databanken aan elkaar koppelen om langetermijneffecten na een diagnose van borstkanker in kaart te brengen: Belgian Cancer Registry (BCR), het InterMutualistisch Agentschap (IMA) en de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ). De unieke dataset bundelt gegevens over medische trajecten, zorgkosten, socio-economische achtergrond en overlevingsstatus van alle Belgische vrouwen die in 2010 de diagnose borstkanker kregen. Door die informatie samen te brengen, werd het mogelijk om analyses te maken op individueel patiëntenniveau in plaats van enkel op basis van regionale gemiddelden of schattingen.
De hoofdvraag was in hoeverre vrouwen, na hun behandeling voor borstkanker, een gewijzigde levensverwachting kennen in vergelijking met de algemene populatie van dezelfde leeftijd. De resultaten zijn veelzeggend. “Leeftijd bij diagnose blijkt een belangrijke factor. We zagen dat hoe ouder de vrouw bij diagnose is, hoe minder waarschijnlijk dat de levensverwachting op het niveau komt van de groep van vrouwen met dezelfde leeftijd zonder borstkanker.” zegt Eva Kimpe. Ook de behandelingswijze speelt een cruciale rol. “Vrouwen die de toenmalige ‘gouden standaard’ kregen, een traject bestaande uit chirurgie gevolgd door chemo- en radiotherapie, hebben de grootste kans om hun overleving te zien terugkeren naar het niveau van de algemene populatie.” Sociaal-economische factoren bleken eveneens bepalend. “Vrouwen die bij diagnose recht hadden op een verhoogde tegemoetkoming, wat een indicatie is van financiële kwetsbaarheid, hadden minder kans om op lange termijn volledig te herstellen in vergelijking met vrouwen zonder dit statuut.” vervolgt Eva Kimpe.
Het onderzoek toont zo aan dat ongelijkheid in gezondheid ook binnen de kankerzorg een belangrijke rol blijft spelen. “Onze resultaten benadrukken hoe belangrijk het is dat het beleid blijft inzetten op toegankelijke zorg en gerichte screeningsprogramma’s, zodat vooral vrouwen in kwetsbare posities tijdig gediagnosticeerd worden en betere kansen krijgen op herstel.” zegt Prof. Koen Putman[i].
“We moeten weliswaar benadrukken dat de resultaten betrekking hebben op vrouwen gediagnosticeerd in 2010.” zegt Prof. Dr. Mark De Ridder[ii]. “Nieuwe behandelingen, zoals immunotherapie en hoge-precisie radiotherapie, zullen in de toekomst ongetwijfeld ook een impact hebben.” besluit Prof. De Ridder.
Doordat de dataset voortdurend wordt geactualiseerd, wordt het mogelijk om ook vijftien- en twintigjaars overleving verder in kaart te brengen.
Referentie:
Eva Kimpe, Sven Van Laere, Sara-Lise Busschaert, Max Lelie, Ellen Tisseghem, Xavier Rygaert, Kurt Barbé, Pieter Cornu, Mark De Ridder, Koen Putman, Factors associated with long-term survival of invasive breast cancer patients in Belgium: a population-based cohort study, International Journal of Epidemiology, Volume 54, Issue 4, August 2025, dyaf123, https://doi.org/10.1093/ije/dyaf123
Koen Stein
