VUB-UZBrussel-publicatie in Nature Biotechnology: Onderhuidse stamcel-gederiveerde implanten verbeteren glucosecontrole in patiënten met type 1 diabetes
Nieuwe stap in ontwikkeling van celtherapie
Klinisch onderzoek met onderhuidse stamcel-gederiveerde implanten toont voor het eerst aan dat hierin gevormde insuline-producerende betacellen zorgen voor een
stabilisatie van de bloedsuikerspiegel bij patiënten met type 1 diabetes. Nature
Biotechnology publiceerde vandaag de resultaten van deze multicenter studie met het Diabetes Research Center van Vrije Universiteit Brussel en UZ Brussel als contact. Bij drie van de tien patiënten zorgden de implanten voor een insulineproductie tot het einde van de studie, twaalf maanden later. De aanmaak van insuline was voldoende om grote schommelingen in hun bloedsuikerspiegel te vermijden. Deze resultaten zijn een nieuwe stap in de ontwikkeling van een genezing voor type 1 diabetes door implanten met stamcel-gederiveerde betacellen.
“In onze studie werd een groter aantal stamcel-gederiveerde cellen getransplanteerd dan in vorige studies en werd gebruik gemaakt van een gewijzigde omkapseling"zegt Bart Keymeulen, VUB-professor en diensthoofd Diabeteskliniek UZ Brussel. "De implanten werden onderhuids geplaatst en dus niet in de lever zoals bij transplantatie van betacellen geïsoleerd uit een donorpancreas. Dit heeft bij 3 van de 10 patiënten in onze studie geleid tot een voldoende grote insulineproductie om grote glucoseschommelingen te vermijden. Bij 7 patiënten noteerden we geen klinische verbetering. De analyse van implanten wees aan hoe de uitkomst zou kunnen worden verbeterd met effect in meer patiënten.”
Deze studie onderzocht het klinisch effect van PEC-Direct™ (Viacyte®) bij type 1 diabetes patiënten die sterk labiele bloedsuikerwaarden vertonen en daardoor het risico dragen voor ernstige gevolgen van onvoldoende glucosecontrole. Er werd nagegaan of de implanten voldoende insuline produceerden om deze bloedsuikerschommelingen te reduceren. Om afstoting van de cellen te vermijden werd een immuun-suppressieve medicatie toegediend.
Betacel transplantatie biedt perspectief op genezing van type 1 diabetes
Type1-diabetes kan op elke leeftijd ontstaan. Het is de meest voorkomende vorm van diabetes bij diagnose onder de 40 jaar. De aandoening veroorzaakt een massaal verlies van betacellen in de pancreas, waardoor geen insuline meer kan worden geproduceerd. De behandeling bestaat uit het toedienen van insuline, maar dat sluit het risico op ernstige complicaties niet uit.
Betacel transplantatie wordt aanzien als een therapie die type 1 diabetes kan genezen. Deze mogelijkheid werd eerder aangetoond door studies waarin betacellen van een donorpancreas werden getransplanteerd in de lever van patiënten. Er is echter een tekort aan donororganen, waardoor deze optie zeer beperkt is in toepassing. Implanten gederiveerd van menselijke stamcellen kunnen een oplossing bieden voor dit tekort, want ze worden op grote schaal in het laboratorium geproduceerd.
“Deze publicatie in Nature Biotechnology is een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van een stamceltherapie voor patiënten met type 1 diabetes", zegt prof. Daniël Pipeleers, Coördinator EC-H2020 Beta Cel Therapy-programma. "Het onderbouwt de strategie om een stamcel gederiveerde implant te ontwikkelen tot therapeutisch micro-orgaan in een goed bereikbare en gecontroleerde plaats. Het vermijden van afweer onderdrukkende medicatie is hierbij een bijkomende doelstelling.”
De deelname aan deze klinische trial en geassocieerde preklinische studies gebeurden binnen de lange termijn doelstelling van het VUB-UZ Brussel Diabetes Research Center om type 1 diabetes te genezen door cel therapie. Dit werk werd financieel ondersteund door European Commission-Horizon 2020 (project 681070) en door Juvenile Diabetes
Research Foundation (2-SRA-2019-708-S-B). Twee DRC-co-auteurs hebben een mandaat van Fonds Wetenschappelijk Onderzoek (KDG en DJTT ).
Manuscript “Encapsulated stem cell–derived beta-cells exert glucose control in patients with type 1 diabetes”
Bart Keymeulen 1 ✉ , Kaat De Groot 1, Daniel Jacobs-Tulleneers-Thevissen 1, David M. Thompson 2, Melena D. Bellin 3, Evert J Kroon 4, Mark Daniels 4, Richard Wang 4, Manasi Jaiman 4, Timothy J Kieffer 4,5, Howard L. Foyt 4, Daniel Pipeleers 1 ✉
1 Diabetes Research Center, Vrije Universiteit Brussel and Universitair Ziekenhuis Brussel,
1090 Brussels, Belgium, 2 Division of Endocrinology, Department of Medicine, University of British Columbia, Vancouver, BC V6T 1Z3, Canada, 3 Department of Pediatrics and Department of Surgery, Medical Center, Minneapolis, MN 55455, USA, 4 ViaCyte Inc,
San Diego, CA 92121, USA, 5 Department
of Cellular and Physiological Sciences and Department of Surgery,
University of British Columbia, Life Sciences Institute, Vancouver, BC
V6T 1Z3, Canada
Manuscript tracking number NBT-RA57423G at Nature Biotechnology
Nature press office : press@nature.com
Meer info:
Karolien De Prez
Woordvoerder, UZ Brussel
Frans Steenhoudt
