Nieuwe KMO’S in Kuregem dragen bij tot gentrificatie
VUB-studie toont aan dat strijd om ruimte in Brussel hevig woedt
Ruimte voor KMO in de stad is al enkele jaren een veelbesproken onderwerp in Brusselse kringen die zich bezighouden met stedelijke en economische transformatie. Uit verschillende analyses blijkt de situatie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op dat vlak zorgwekkend: de KMO’s verlaten de stad. VUB-onderzoekers Alexandre Orban en Fabio Vanin, in samenwerking met Corentin Sanchez-Trenado van de ULB, onderzochten daarom productieactiviteiten in de Brusselse wijk Kuregem. Zij stelden vast dat nieuwe, hippe productieactiviteiten er wél in slagen om te blijven, met gentrificatie tot gevolg. “Die nieuwe productieactiviteiten dragen bij aan de gentrificatie van Kuregem, terwijl de oude activiteiten dit proces net hebben afgeremd en nog steeds afremmen. De nieuwe productieactiviteiten trekken welgesteldere klanten aan maar brengen niet veel stabiele jobs”, vertelt VUB-onderzoeker Alexandre Orban.
Tussen 1997 en 2011 verdween er in Brussel meer dan een miljoen vierkante meter aan productieoppervlakte en verhuisde die naar locaties buiten de stad. Op zich is dat gegeven geen nieuw of typisch Brussels verschijnsel, in het verleden werden hiermee ook heel wat West-Europese grootsteden geconfronteerd. Toch valt de Belgische hoofdstad op door de intensiteit en de snelheid van het proces. Terwijl Brussel aan het begin van de jaren 1960 nog de grootste industriestad van het land was, maken productieactiviteiten vandaag slechts een klein deel van de stedelijke ruimte uit. De industriële sectoren in Brussel zijn goed voor een 22.000 arbeidsplaatsen, amper 3 % van de totale loonarbeid. De oorzaak is te zoeken in alsmaar hevigere concurrentie om stedelijke ruimte met huisvesting, kantoren en detailhandel en omdat de Brusselse economie zich steeds meer richtte tot de dienstensector.
Oude en nieuwe productieactiviteiten in Kuregem
Sommige productieactiviteiten slagen er evenwel toch in om zich in de stadsomgeving te ontwikkelen, en dat zijn nieuwe KMO’s. Stadslandbouwprojecten, voedeselverwerkingsactiviteiten, fablabs ed ontvangen veel overheidssteun, een vlottere toegang tot grond en gesubsidieerde arbeidsplaatsen.
“In Brussel is het vooral zaak om de functies die de aantrekkelijkheid van de omgeving bevorderen voorop te stellen in de concurrentiestrijd tussen regio’s, zoals de organisatie van evenementen en de bouw van grote culturele en sportvoorzieningen. De productieactiviteiten die het minst stroken met de belangen van bepalende actoren op het vlak van territoriale ontwikkeling worden vaak weggeduwd uit de stad”, besluit VUB-onderzoeker Fabio Vanin.
Link naar publicatie
https://journals.openedition.org/brussels/5356
Contactgegevens
Alexandre Orban
Cosmopolis Centre for Urban Studies
