Flexitarisme in opmars

VUB-langetermijnonderzoek toont aan dat Vlamingen steeds vaker vlees en vis laten voor gezondheid & klimaat

27/10/2021

Een tienjarig onderzoek bij Vlaamse volwassenen, onder leiding van VUB-professoren Tom Deliens, Patrick Mullie en Peter Clarys, wijst uit dat er in het laatste decennium een verandering merkbaar is in het eetpatroon, namelijk van omnivore eetgewoonten met dagelijks vlees of vis naar meer flexitarisme, met minstens 3 dagen per week zonder vlees of vis. Striktere plantaardige eetpatronen zoals veganisme en vegetarisme behielden een relatief klein (minder dan 5%) maar stabiel aantal aanhangers doorheen het onderzoek. Het onderzoek werd gepubliceerd in het kwaliteitsvolle vaktijdschrift European Journal of Nutrition.

“In de afgelopen tien jaar merken we een shift in het omnivore eetpatroon van Vlaamse volwassenen naar meer plantaardige eetgewoonten. Deze trend is hoofdzakelijk zichtbaar bij jonge, hoger-opgeleide deelnemers van het vrouwelijke geslacht die in stedelijke gebieden wonen. Gezien de zeer duidelijke positieve effecten op de publieke gezondheid én het milieu, is het zaaks om plantaardige eetpatronen populatie-breed te promoten en de doelgroepen te targetten die momenteel weinig in contact komen met deze levensstijl”, zegt onderzoeker Tom Deliens.

De studie van de VUB-onderzoeksgroep MOVE (Movement and Nutrition for Health and Performance), in samenwerking met Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA), overspant een periode van tien jaar waarin de eetgewoonten van 4859 deelnemers over vijf meetmomenten (2011, 2013, 2016, 2018 en 2020) geanalyseerd werden. De respondenten werden geselecteerd uit een representatief consumentenpanel van het marktonderzoeksbedrijf iVOX. De leden die werden uitgenodigd om deel te nemen aan dit onderzoek werden geselecteerd via een meertrapssteekproef die gericht was op representativiteit voor de algemene Vlaamse volwassen bevolking wat betreft geslacht, leeftijd, opleidingsniveau en urbanisatiegraad.

Vanaf 2016 piek in flexitarisme

Deliens: “Terwijl de overgrote meerderheid van de populatie omnivoor is, zien we in 2016 een piek in de consumptie van plantaardige producten, en gaan meer deelnemers (10% tov 5% in 2011) zichzelf beschouwen als flexitariër. Veganisme of vegetarisme is mogelijks voor sommigen nog een te grote stap, waar flexitarisme een haalbaar compromis lijkt voor een verminderde vlees-/visconsumptie”.

Na 2016 stagneert het groeiend aantal flexitariërs echter. De onderzoekers gaan ervan uit dat de plotse piek voornamelijk te danken was aan de vele sensibiliseringscampagnes die in Vlaanderen gelanceerd werden, zoals Dagen Zonder Vlees, Donderdag Veggiedag, Try Vegan, enz., hoewel veel campagnes reeds voor 2016 werden opgestart. Een vergrote media-aandacht en het bereiken van een ontvankelijke en open-minded doelgroep kan de stijging van plantaardige voedingspatronen in de hand gewerkt hebben. In het kader van de volksgezondheid, milieubehoud en duurzaamheid wordt aangedrongen op een verdere verschuiving van omnivore naar meer plantaardige voedingspatronen voor de gehele bevolking. De meerderheid van de deelnemers die geneigd is om plantaardige eetpatronen aan te houden zijn jongere vrouwen met een hogere opleiding uit stedelijke gebieden. Nieuwe campagnes zouden zich kunnen richten op oudere en lager-geschoolde mannen uit rurale gebieden om ook daar de bewustwording te vergroten en de spreiding van plantaardige eetgewoonten te verbreden.