Whitepaper onthult dringende nood aan vernieuwend onderzoek naar palliatieve zorg
VUB experts stellen internationale prioriteitenlijst vast voor komend decennium
BRUSSEL 19/05/2026 – De End-of-Life Care onderzoeksgroep van de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Gent, publiceerden een nieuwe whitepaper namens de European Association for Palliative Care (EAPC). Dit document stelt een gedeelde onderzoeksagenda vast voor het komende decennium. De studie, geleid door Dr. Steven Vanderstichelen, brengt de prioriteiten in kaart voor onderzoek naar palliatieve zorg vanuit een volksgezondheidsperspectief.
“De whitepaper is gebaseerd op een internationale studie waarin experts uit zestien landen 47 specifieke aandachtspunten voor onderzoek hebben gerangschikt.” zegt Steven Vanderstichelen. “De hoogste prioriteit wordt toegekend aan de vertegenwoordiging en inclusie van ouderen en mensen in structureel kwetsbare posities. Volgens de bevraagde experten in onze studie moet toekomstig onderzoek niet enkel de medische zorg centraal stellen, maar ook de sociale ondersteuning in de laatste levensfase buiten de muren van zorginstellingen.”
In de paper wordt geconstateerd dat de huidige onderzoeksfocus nog vaak verschoven is naar servicegerichte prioriteiten binnen de traditionele gezondheidszorg. “Onze resultaten dwingen ons om dit kritisch tegen het licht te houden en juist de maatschappelijke factoren te onderzoeken.” vervolgt Vanderstichelen. “Zo wordt de rol van de fysieke omgeving en architectuur genoemd als een factor die sociale verbinding bij patiënten kan bevorderen, de noodzaak om het concept van gezondheidsvaardigheden rond het levenseinde (zgn. death literacy) verder to ontwikkelen en valideren.”
Naast de focus op inclusie pleit de agenda voor methodologische vernieuwing. Vanwege de complexiteit van gezondheidsbevorderende interventies rond palliatieve zorg in de gemeenschap zijn traditionele klinische onderzoeksontwerpen vaak ontoereikend. De experts stellen voor om vaker gebruik te maken van Big Data, participatief actieonderzoek en evaluatiemethoden die specifiek ontworpen zijn voor burgerinitiatieven en 'Compassionate Communities'.
“Opvallend is dat thema’s zoals de impact van klimaatverandering op de palliatieve zorg momenteel de laagste prioriteit krijgen. Hoewel dit thema door een deel van de experts als een opkomende horizon wordt gezien, is er momenteel nog weinig consensus over de urgentie ervan in vergelijking met onmiddellijke sociale en methodologische vraagstukken. De publicatie nodigt uit tot een brede discussie binnen het wetenschappelijke veld om deze 'bekende onbekenden' in de komende jaren verder te verkennen.” besluit Vanderstichelen.
Referentie:
Vanderstichelen S, Tishelman C, Heide AV, McIlfatrick S, Sallnow L, Deliens L, Cohen J. EAPC White Paper: What are the priorities for Public Health & Palliative Care research in the coming decade? Results from an International Delphi study. Palliat Med. 2026 Feb 22:2692163261418440. doi: 10.1177/02692163261418440. Epub ahead of print.
Contact:
Dr. Steven Vanderstichelen: steven.vanderstichelen@vub.be, tel.beschikbaar bij de redactie
Koen Stein
