VUB-studententeam ontwikkelt innovatief 'Trojaans paard' in de strijd tegen de Aziatische hoornaar
BRUSSEL 9/11/2026 – Een interdisciplinair team van studenten van de Vrije Universiteit Brussel neemt dit najaar deel aan iGEM, de prestigieuze internationale competitie voor synthetische biologie in Parijs (13 - 16 november). Met een doordachte combinatie van kunstmatige intelligentie, een mechanische val en eiwit nanovezels presenteren zij een gerichte methode om populaties van de Aziatische hoornaar efficiënt aan te pakken.
De Aziatische hoornaar vormt een steeds grotere bedreiging voor de lokale biodiversiteit en de bijenpopulatie. Daar bestaande hoornaar vallen vaak slechts enkele exemplaren vangen en de koningin in het nest eitjes blijft leggen, biedt de huidige aanpak amper een afdoende oplossing. Bovendien brengen traditionele chemische bestrijdingsmiddelen schade toe aan het bredere ecosysteem.
Gestimuleerd door AI, verspreid door de hoornaar
Het VUB-team ontwikkelde een oplossing met een biologisch insecticide dat ingezet wordt volgens het principe van een Trojaans paard. De innovatie combineert drie elementen tot een gericht platform:
- Slimme AI-identificatie: Omdat het biologische bestrijdingsmiddel niet van nature selectief is, herkent een AI-gestuurd detectiesysteem met meer dan 99 procent nauwkeurigheid of er een Aziatische hoornaar in de val zit. Dit voorkomt dat nuttige insecten, zoals honingbijen, in aanraking komen met het middel.
- Specifieke hechting via nanovezels: In de val krijgt de hoornaar een biologische 'sticker' opgezet via een net van eiwit nanovezels die zijn uitgerust met chitine-bindende domeinen, waardoor ze optimaal blijven kleven aan het pantser van het insect. De sticker bevat de natuurlijke bodemschimmel Beauveria bassiana, een erkend natuurlijk bestrijdingsmiddel in de landbouw.
- Gerichte nestbestrijding: Na vrijlating keert de hoornaar terug naar de kolonie, die zo besmet wordt met de insectdodende schimmel. Zo wordt het volledige nest van binnenuit aangepakt zonder schadelijke neveneffecten voor de omgeving.
Een schaalbaar platform voor de toekomst
Het project overstijgt de bestrijding van enkel de Aziatische hoornaar. Door de modulaire opbouw biedt het systeem een universeel platform dat kan worden aangepast aan andere invasieve soorten of plagen die door klimaatverandering oprukken.
Naast de wetenschappelijke ontwikkeling legt het team de nadruk op maatschappelijke betrokkenheid en educatie. Zo organiseerden de studenten workshops over AI en synthetische biologie voor basisscholen en secundaire scholen. In de synthetische biologie worden biologische processen en materialen samengebracht in nieuwe technologische ontwikkelingen met een maatschappelijke toepassing.
Op 21 oktober werden alle protocollen en resultaten publiek beschikbaar gesteld op https://2026.igem.wiki/vub-brussels/. Deze maand verdedigt het team het project op de Grand Jamboree in Parijs, het sluitstuk van de gerenommeerde iGEM competitie.
Meer info en video: https://teams.igem.org/6425
Over iGEM en de VUB
De iGEM competitie (International Genetically Engineered Machine) werd in 2003 opgericht aan MIT en brengt jaarlijks duizenden studenten wereldwijd samen om maatschappelijke problemen op te lossen met synthetische biologie. Het VUB-team wil met deze deelname de basis leggen voor een structureel, jaarlijks studenteninitiatief binnen de universiteit.
Het project kwam tot stand met de steun van het onderzoekslaboratorium van prof. dr. Han Remaut en de Vrije Universiteit Brussel, alsook met ondersteuning via technologische partnerschappen waaronder Anthropic.
Contact:
Pros Leerman: pros.leerman@vub.be +32 472 91 59 88
Koen Stein
