VUB stelt de laureaten van de Wetenschapsprijzen 2026 voor
De Vrije Universiteit Brussel (VUB) heeft haar prestigieuze Wetenschapsprijzen van 2026 uitgereikt. De universiteit zet daarmee onderzoekers in de kijker die met baanbrekend onderzoek hun vakgebied vooruitstuwen en tegelijk een inspirerend rolmodel vormen voor toekomstige generaties wetenschappers. De laureaten van 2026 zijn kankeronderzoeker Ilse Rooman, reproductief bioloog Ellen Goossens, endocrinoloog Willem Staels, structureel bioloog Wim Versées en fysicus Vincent Ginis.
Prijs Roger Van Geen: Ilse Rooman
De Prijs Roger Van Geen bekroont onderzoekers met uitzonderlijke wetenschappelijke verdiensten. Laureate Ilse Rooman bouwde de voorbije twintig jaar een sterke internationale reputatie op als expert in onderzoek naar pancreaskanker. Ze kreeg brede erkenning voor haar vernieuwende inzichten in hoe cellen van gedrag veranderen en zo kunnen uitgroeien tot tumoren.
Rooman richtte succesvolle onderzoeksgroepen op in Sydney en aan de VUB en haalde daarbij belangrijke onderzoeksfinanciering binnen. Aan de VUB gaf ze het kankeronderzoek een stevige impuls met VSTA, een hoogtechnologische infrastructuur die onderzoekers toelaat weefsel tot in het kleinste detail te analyseren. Ze speelde bovendien een sleutelrol in BruPaCT, het Brusselse netwerk dat onderzoek rond pancreaskanker bundelt. Ook internationale adviesraden, redactieraden en bestuursorganen deden geregeld beroep op haar expertise.
Prof. Ilse Rooman: “Dankzij deze prijs kunnen we een volgende stap zetten in ons onderzoek naar de vroegste stadia van pancreasklierletsels. Door specifieke cellen nog gedetailleerder in kaart te brengen, hopen we beter te begrijpen hoe pancreaskanker ontstaat en hoe we vroeger kunnen ingrijpen.”
Contactgegevens Prof. Ilse Rooman, Gewoon hoogleraar Translational Oncology Research Centre: Ilse.rooman@vub.be - +32 468 29 15 59
Prijs Hilde Bruers: Willem Staels
De Prijs Hilde Bruers is bestemd voor jonge onderzoekers uit de Life Sciences met maximaal tien jaar anciënniteit. Willem Staels combineert zijn werk als kinderarts met een snelgroeiende onderzoekscarrière in diabetesonderzoek.
De voorbije jaren bracht Staels belangrijke nieuwe inzichten aan over hoe de ijzerhuishouding en signalen uit bloedvaten de ontwikkeling en werking van insulineproducerende cellen beïnvloeden, én hoe die cellen zich mogelijk kunnen herstellen.
Met verschillende onderzoeksbeurzen, waaronder een ERC Starting Grant, bouwde hij aan de VUB een sterke onderzoekslijn uit die basiswetenschap koppelt aan concrete toepassingen voor patiënten. Dat gaat van therapieën die het immuunsysteem bijsturen tot strategieën om nieuwe insulineproducerende cellen te kweken voor mensen met type 1-diabetes.
Zijn onderzoek wordt rechtstreeks gevoed door zijn dagelijkse werk met kinderen met diabetes. Die combinatie van klinische ervaring en wetenschappelijke nieuwsgierigheid versterkt zijn ambitie om op termijn te evolueren van levenslange behandeling naar echte genezing.
Prof. Dr. Willem Staels: “Met de Hilde Bruersprijs willen we bouwen aan een geïntegreerd Brussels centrum voor kinderdiabetes, waar zorg, technologie en vernieuwend onderzoek elkaar versterken. Door expertise uit verschillende domeinen samen te brengen, willen we de zorg voor kinderen met diabetes én de ontwikkeling van toekomstige behandelingen versnellen.”
Contactgegevens Prof. Dr. Willem Staels: willem.staels@uzbrussel.be
Prijs Franz Bingen: Wim Versées
De Prijs Franz Bingen bekroont onderzoekers met 10 tot 25 jaar anciënniteit binnen de Basis-, Natuur-, Toegepaste Wetenschappen en de Bio-ingenieurswetenschappen. Wim Versées leidde de voorbije jaren een toonaangevende onderzoekslijn binnen de structurele biologie.
Met zijn team ontrafelt hij, tot op het niveau van individuele atomen, hoe eiwitten functioneren die een rol spelen bij ziekten. Die inzichten vertaalt hij naar nieuwe strategieën tegen neurodegeneratieve aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson en bepaalde vormen van epilepsie, én tegen hardnekkige bacteriële infecties.
Zijn onderzoeksgroep realiseerde belangrijke doorbraken rond onder meer de Parkinson eiwitten LRRK2 en GBA1, het epilepsie eiwit TBC1D24 en het bacteriële eiwit ObgE. In dit onderzoek maakte hij op een inventieve manier gebruik van nanobodies: uiterst kleine en precieze deeltjes van antistoffen die defecte eiwitten kunnen stabiliseren of herstellen. Die aanpak opent nieuwe perspectieven voor toekomstige gerichte behandelingen. Met 84 publicaties in toptijdschriften, verschillende patenten, prestigieuze financiering en internationale erkenning, waaronder een Impact Award van de Parkinson Foundation, toont Versées hoe fundamenteel onderzoek kan uitmonden in toepassingen die relevant zijn voor patiënten.
Daarnaast bouwde hij een sterk onderzoeksteam uit, zet hij zich actief in voor onderwijs en universiteitsbeleid, en brengt hij zijn onderzoek naar een breed publiek via persoptredens, patiëntenorganisaties en publieksinitiatieven.
Prof. Wim Versées: “Het ontvangen van de Prijs Franz Bingen is voor mij en mijn volledig team een bijzonder waardevolle erkenning voor het onderzoek dat we samen hebben uitgebouwd, en een sterke motivatie om ons te blijven inzetten in de strijd tegen neurologische aandoeningen en bacteriële persistentie. Tegelijk is het ook een duidelijke bevestiging van het belang van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek als drijvende motor van innovatie.”
Contactgegevens Prof. Wim Versées: wim.versees@vub.be
Prijs Liebaers–Van Steirteghem: Ellen Goossens
De Prijs Liebaers–Van Steirteghem is bestemd voor onderzoekers uit de Life Sciences met 10 tot 25 jaar anciënniteit. Ellen Goossens verwierf de voorbije twintig jaar een sterke internationale reputatie in de mannelijke voortplantingsbiologie.
Ze verricht pionierswerk rond de ontwikkeling van zaadcellen, zowel in het lichaam als in het labo, en focust op het bewaren van vruchtbaarheid bij jongens en mannen die later een hoog risico op onvruchtbaarheid lopen.
Haar team ontwikkelde innovatieve technieken, zoals het bewaren van teelbalweefsel, het terugplaatsen van stamcellen die zaadcellen kunnen vormen en het implanteren van stukjes teelbalweefsel en vertaalde die van het labo naar de kliniek. Dat resulteerde in 2024 in een wereldprimeur: voor het eerst werd ingevroren immatuur teelbalweefsel succesvol teruggeplaatst bij een volwassen man die als kind zijn vruchtbaarheid verloor.
Met meer dan 125 wetenschappelijke publicaties en steun van Europese, Vlaamse en VUB-financiering ontwikkelde Goossens een volledig onderzoeks- en zorgtraject waarin basisonderzoek, geavanceerde 3D-modellen van teelbalfunctie en klinische studies naadloos samenkomen.
Prof. Dr. Ellen Goossens: “Met deze prijs willen we onze klinische studie verder uitbouwen en het onderzoek naar de ontwikkeling van zaadcellen in het labo versnellen. Ons uiteindelijke doel is om jongens en mannen met een hoog risico op onvruchtbaarheid in de toekomst meer kansen te geven op biologisch ouderschap.”
Contactgegevens Prof. Dr. Ellen Goossens, hoofd van de VUB-onderzoeksunit Biology of the Testis (BITE): via de persdienst
Prijs Silvain Loccufier: Vincent Ginis
De Prijs Silvain Loccufier wordt toegekend aan Vincent Ginis. Deze carrièreprijs bekroont onderzoekers die wetenschappelijke excellentie koppelen aan maatschappelijke uitstraling in de geest van het vrij onderzoek en de vrijzinnige waarden van de VUB.
Ginis is toegepast fysicus en beweegt zich op het kruispunt van fysica, artificiële intelligentie en complexe systemen. Zijn werk rond exotische materialen en de sturing van licht, onder meer in samenwerking met Harvard, verscheen in toonaangevende tijdschriften zoals Science, Nature Photonics en PNAS. De laatste jaren ontwikkelt hij nieuwe methoden om AI-modellen beter te begrijpen, systematisch te testen en veiliger te maken.
Naast zijn onderzoek is Ginis een uitgesproken stem in het publieke debat over de impact van huidige en toekomstige AI-systemen op werk, onderwijs en samenleving. Hij legt technologische evoluties helder uit in de media, pleit voor open en controleerbare wetenschap, en waarschuwt voor de risico's van ondoorzichtige algoritmes en zichzelf versterkende feedbackloops.
Eerder werd hij opgenomen in de Jonge Academie en uitgeroepen tot een van de vijftig belangrijkste technologische pioniers van België.
Prof. Dr. Vincent Ginis: "We staan op een scharniermoment waarop AI-systemen krachtiger worden dan we ze kunnen toetsen en sturen. Mijn onderzoek probeert dat gat te dichten: methoden ontwikkelen om te meten wat deze systemen kunnen en hoe ze dat doen. Een prijs hiervoor, die expliciet verwijst naar vrij onderzoek en kritisch denken, ervaar ik als een grote eer."
Contactgegevens Prof. Dr. Vincent Ginis, toegepast fysicus, verbonden aan het VUB Data Lab: vincent.ginis@vub.be - +32 495 21 31 63
Tineke Sonck
