VUB-onderzoekers belichten een obstakel voor kankerimmunotherapie

Toppublicatie Translational Oncology Research Centre in vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift

03/09/2026

Immunotherapie heeft de behandeling van kanker de voorbije jaren grondig veranderd. Toch werkt ze niet bij elke patiënt even goed. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel lichten toe dat een relatief onderbelicht biologisch proces daar een belangrijke rol in kan spelen: de veroudering van afweercellen, ook wel T-celsenescentie genoemd. Hun literatuurstudie werd gepubliceerd op 3 september in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Signal Transduction and Targeted Therapy.

De studie analyseert tientallen jaren onderzoek naar twee vormen van T-celdisfunctie: T-celuitputting en T-celveroudering. T-cellen zijn cruciale soldaten van het immuunsysteem die afwijkende of kwaadaardige cellen herkennen en vernietigen. Wanneer ze langdurig onder druk staan, bijvoorbeeld door kanker, kunnen ze echter hun slagkracht verliezen.

Volgens de onderzoekers krijgt T-celuitputting vandaag veel aandacht binnen de ontwikkeling van nieuwe immuuntherapieën. T-senescentie blijft daarentegen relatief onderbelicht, hoewel steeds meer aanwijzingen suggereren dat ook dit proces het succes van behandelingen aanzienlijk kan beperken. Verouderde T-cellen delen minder goed, reageren minder krachtig op tumoren en kunnen daardoor de effectiviteit van geavanceerde therapieën verminderen.

Dat is relevant voor behandelingen zoals CAR-T-celtherapie en andere gepersonaliseerde immuuntherapieën, waarbij de kwaliteit van de gebruikte afweercellen rechtstreeks bepaalt hoe goed een behandeling werkt. De auteurs pleiten daarom voor meer onderzoek naar strategieën die T-senescentie kunnen voorkomen, terugdraaien of omzeilen.

Lauren van den Broecke: "Veel onderzoek focust vandaag op T-celuitputting. Wij brengen alle beschikbare kennis samen waaruit blijkt dat ook T-celveroudering een belangrijk therapeutisch doelwit kan zijn om toekomstige immuuntherapieën effectiever te maken."

De publicatie werd geleid door onderzoekers van de onderzoeksgroep Translational Oncology Research Centre (TORC) van VUB en UZ Brussel. Auteur phd student Lauren van den Broucke schreef deze literatuurstudie, onder supervisie van professor Eline Menu en professor Elke De Bruyne. Co-auteurs zijn Arne Van Der Vreken, Fenja Watté, Fien Meeus, Kim De Veirman en Karine Breckpot

Wat is TORC?

TORC is het Translational Oncology Research Centre van de VUB. De onderzoeksgroep brengt fundamenteel en klinisch kankeronderzoek samen. Wetenschappers en artsen werken er aan nieuwe manieren om kanker sneller op te sporen, beter te behandelen en de levenskwaliteit van patiënten te verbeteren. Een belangrijke onderzoekslijn focust op immunotherapie, waarbij het eigen immuunsysteem wordt ingezet om kanker te bestrijden. TORC onderzoekt onder meer CAR-T-celtherapieën, immuuntherapieën op basis van mRNA en nieuwe strategieën om weerstand tegen behandelingen te doorbreken.

Hoe belangrijk is dit tijdschrift?

De studie verschijnt in Signal Transduction and Targeted Therapy, een internationaal peer-reviewed open access tijdschrift van Nature Portfolio. Het tijdschrift heeft een impactfactor van 81,2, een uitzonderlijk hoge score binnen de biomedische wetenschappen. Het behoort tot de absolute wereldtop binnen domeinen zoals kankeronderzoek, moleculaire geneeskunde en translationele therapieën.