VUB-onderzoek pleit voor STEM-beleid op maat van elke school
Veralgemeende maatregelen om de motivatie en interesse van middelbare scholieren voor STEM-richtingen te vergroten, schieten hun doel voorbij
BRUSSEL – Maatregelen om de motivatie en interesse van middelbare scholieren voor STEM-richtingen (Science, Technology, Engineering, Mathematics) te versterken, kunnen aan effect winnen wanneer ze rekening houden met verschillen tussen schoolcontexten en leerlingengroepen. Dat blijkt uit nieuw gepubliceerd onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). De studie toont aan dat verschillen in STEM-motivatie, -interesse en -identiteit, en hun samenhang met onder meer gender, studierichting en leerjaar, niet in elke schoolcontext hetzelfde patroon volgen. De onderzoekers benadrukken daarom het belang van een contextgevoelige aanpak, waarbij algemene STEM-maatregelen voldoende ruimte laten voor afstemming op de specifieke schoolcontext en leerlingengroepen.
Het onderzoek, uitgevoerd door Christophe Kegels onder leiding van prof. Valérie Thomas (Brussels Innovation for Learning and Diversity Research Centre, VUB) en in samenwerking met dr. Haydée De Loof (KdG), vergeleek middelbare scholieren uit het vijfde en zesde jaar in de Antwerpse Kempenrand. Uit de resultaten blijkt dat algemene aannames over STEM-motivatie in de praktijk niet zomaar op elke school van toepassing zijn. Zo werd in de ene school een uitgesproken verschil ontdekt in STEM-identiteit tussen jongens en meisjes, terwijl dat verschil in een vergelijkbare andere school helemaal niet aanwezig was. Ook de aanname dat de motivatie voor STEM naarmate de leeftijd vordert overal afneemt, bleek niet te kloppen: in de ene school scoorden de zesdejaars effectief lager dan de vijfdejaars, maar in de andere school lag de interesse en intrinsieke motivatie bij de oudste leerlingen juist significant hoger.
Volgens onderzoeker Christophe Kegels toont dit overduidelijk aan dat elke school als een uniek ecosysteem moet worden benaderd. Het zomaar uitrollen van algemene interventies of de focus verplicht leggen op specifieke doelgroepen, zoals enkel meisjes, kan in bepaalde scholen zelfs een averechts effect hebben. "Wanneer scholen de onderwijskwaliteit en de uitstroom naar STEM willen verbeteren, moeten ze eerst de specifieke noden van hun eigen leerlingen in kaart brengen", duidt Kegels. "Een standaardpakket aan maatregelen werkt simpelweg niet omdat de uitgangsposities van scholen te sterk verschillen."
STEAM academie
Het onderzoek maakt deel uit van een breder initiatief onder impuls van prof. Hugo Thienpont (B-PHOT VUB) en de Helios Foundation. Om de instroom in STEM-opleidingen duurzaam te verhogen en de impact van initiatieven te meten, wordt in de Zennevallei (met name in Gooik) gebouwd aan een nieuwe STEM Academie. Binnen het doctoraatstraject worden zowel buitenschoolse jaarprojecten – zoals het bouwen van robots in samenwerking met industriële partners zoals Siemens, Colruyt Group en Velleman – als kortstondige schoolinterventies geëvalueerd op hun effectiviteit.
Om leerkrachten en beleidsmakers direct te ondersteunen met wetenschappelijk onderbouwde handvaten, werken de VUB-onderzoekers momenteel aan de afronding van een praktische gids. De gids helpt leerkrachten om direct toepasbare en effectieve werkvormen te integreren in de klas, afgestemd op de specifieke eindtermen en de diversiteit van hun leerlingenpopulatie.
Contact:
Christophe Kegels: Tel: beschikbaar bij de redactie
Mail: christophe.isabelle.j.kegels@vub.be
Koen Stein
