VUB-onderzoek naar euthanasiedebat bekroond
Niels De Nutte wint Prijs Léon Favyts – Hugo Van den Enden
Historicus Niels De Nutte, verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel als gastprofessor Praktisch Humanisme, is uitgeroepen tot winnaar van de Prijs Léon Favyts – Hugo Van den Enden voor zijn doctoraat “Recht op waardig sterven in België. Een geschiedenis van maatschappelijke attitudes, conceptuele onduidelijkheid en belangenbehartiging met betrekking tot euthanasie van de jaren 1920 tot 1993.” Hij ontdekte dat het euthanasiedebat in België al 60 jaar eerder startte dan gedacht.
In zijn winnend promotieonderzoek reconstrueert De Nutte minutieus hoe het Belgische debat over euthanasie zich ontwikkelde doorheen de twintigste eeuw. Waar België vandaag internationaal bekendstaat als één van de voortrekkers op het vlak van het zelfgekozen levenseinde, ontbrak tot nu toe een diepgaande historische analyse van hoe die unieke positie tot stand kwam. De Nutte spitte het verder uit.
"Tot voor kort baseerde de geschiedschrijving zich vooral op persoonlijke herinneringen van pioniers uit de jaren 1980 en 1990." zegt De Nutte. "Euthanasie dook al in de jaren 1930 op in het publieke debat. Uiteenlopende actoren – artsen, juristen, politici, levensbeschouwelijke organisaties en burgers – bogen zich toen al over de ethische en juridische vragen rond levensbeëindiging."
Het onderzoek belicht hoe argumentaties evolueerden, welke thema’s constant bleven en hoe maatschappelijke verschuivingen – onder meer de secularisering van de omgang met de dood – het debat stap voor stap vormgaven. "Daarbij keek ik niet alleen naar theorie en discours, maar ook naar de praktijk: hoe verhield de strafwet zich tot wat er daadwerkelijk gebeurde aan het ziekbed, en welk draagvlak bestond er lang vóór de wettelijke erkenning?" aldus De Nutte.
Een opvallend element in het werk van De Nutte is de aandacht voor internationale kruisbestuiving. Vanaf de jaren 1980 bleken ontwikkelingen in onder meer Nederland, de Verenigde Staten en Frankrijk een duidelijke impact te hebben op de Belgische discussie. Die context maakt het mogelijk om de Belgische evolutie beter te begrijpen: waarom bepaalde argumenten opkwamen, welke weerstand groeide en hoe het politieke momentum in 1993 kon ontstaan.
"Hoewel het onderzoek vertrekt vanuit een historisch perspectief, reikt het verder dan het verleden. Het verklaart waarom vragen rond waardig sterven vandaag zo prominent aanwezig blijven. Thema’s zoals medische onzekerheid, bio-ethiek en de invloed van levensbeschouwing blijken al decennialang verweven met het euthanasiedebat. Wie de huidige gevoeligheden wil begrijpen, moet naar de geschiedenis kijken." besluit De Nutte
De Prijs Léon Favyts – Hugo Van den Enden wordt officieel uitgereikt op zaterdag 27 juni door de vereniging Recht op Waardig sterven. Het doel is uitmuntend wetenschappelijk onderzoek naar euthanasie en de ethische discussie daarover te bekronen. Léon Favyts en Hugo Van den Enden waren pioniers in België in de strijd voor patiëntenrechten en euthanasie.
De Nutte voerde zijn doctoraatsonderzoek uit aan de VUB met een FWO-mandaat.
Interview Niels De Nutte op VUB Today nav Humanismedag 21 juni 2024 https://www.vub.be/nl/nieuws/historicus-niels-de-nutte-over-vrijzinnig-humanisme-in-roerige-tijden
Contact:
Prof. Dr. Niels De Nutte: tel nr beschikbaar bij de redactie.
Koen Stein
