VUB en La Monnaie/De Munt onthullen eerste schoen ter wereld die volledig gemaakt is van zuiver mycelium op de Milan Design Week

16 april 2026

Een prototype schoen dat volledig gemaakt is van puur mycelium, het wortelachtige netwerk van schimmels, maakt komend weekend zijn debuut op de Milan Design Week. Het project is een samenwerking tussen onderzoeker en ontwerper Lars Dittrich van de Vrije Universiteit Brussel en hoofdschoenmaker Marie De Ryck van La Monnaie/De Munt. Het herdefinieert de manier waarop levende materialen worden toegepast en gaat verder dan substitutie. Het project richt zich op een model waarin design bemiddelt tussen geavanceerd onderzoek naar biomaterialen en de eisen van traditioneel handwerk.

De innovatie gaat verder dan mycelium als oppervlaktemateriaal of leervervanger en richt zich op het gebruik ervan als structureel onderdeel. De pure myceliumzool bereikt draagkracht zonder versterking door myceliumvellen aan elkaar te hechten tot één dichte constructie.

Het project bouwt voort op het onderzoek naar schimmelmaterialen door de onderzoeksgroep Microbiologie, geleid door Prof. Eveline Peeters en Prof. Elise Vanden Elsacker. Het maakt deel uit van het door het FWO gefinancierde MycoMatters-programma, dat zuivere myceliummaterialen ontwikkelt met de prestaties en schaalbaarheid die vereist zijn voor toepassingen in de echte wereld.

Een levend materiaal ontwikkelen

Het team ontwikkelde de schoen gedurende twee jaar via een iteratief proces dat de natuurlijke groei van het micro-organisme in evenwicht bracht met de beoogde materiaalprestaties. De belangrijkste uitdaging was het vertalen van een materiaal dat in platte vellen was gegroeid naar een driedimensionale, lastdragende zool. Om aan de eisen van de schoenmakerij te voldoen, selecteerde Lars Dittrich twee schimmelstammen met verschillende eigenschappen: de ene maakt de groei mogelijk van een schuimachtig, vormbaar materiaal voor de zool, terwijl de andere een elastischer, leerachtig vel produceert voor het bovenmateriaal.

Design bemiddelt tussen traditie en materiaalinnovatie

Biologie en ambacht komen samen in een proces dat biologische groei vertaalt naar vorm. De samenwerking keert terug naar de traditionele schoenmakerij en past het lamineren van leren zolen aan om op zijn eigen voorwaarden met mycelium te kunnen werken. De laars volgt deze logica, opgebouwd uit lagen met een robuust silhouet dat dikte en constructie zichtbaar houdt. Blootliggende naden en gelaagde randen werken met onregelmatigheden en articuleren het karakter van het materiaal.

"Dit is een conceptueel object bedoeld om een kader te scheppen voor wat er op dit moment mogelijk is met het materiaal," zegt ontwerper Lars Dittrich. "Het weerspiegelt de state of the art van ons onderzoek, waarbij we onderzoeken hoe we dit materiaal, gemaakt van een micro-organisme, kunnen kweken en bewerken tot een functionele driedimensionale vorm."

Marie De Ryck, hoofdschoenmaker bij La Monnaie/De Munt voegt hieraan toe: "Vormden de eerste materiaalmonsters nog een echte uitdaging en voldeden ze niet meteen aan de technische eisen van een complexe schoenconstructie, dan is de vooruitgang die we hebben geboekt ronduit inspirerend. Door het ambachtelijke erfgoed van La Monnaie/DeMunt te integreren met deze geavanceerde biotechnologie en onze praktische ervaring terug te koppelen naar het lab, hebben we een grote stap voorwaarts gezet om bio-gefabriceerd schoeisel tot een functionele realiteit te maken. Dit constante streven naar evolutie van ons ambacht vormt de kern van onze ‘Green Opera’-strategie. We gaan voortdurend op zoek naar innovaties die een duurzame toekomst voor de kunsten kunnen garanderen."

Ervaar het Bio-Lab bij Drop City

Het prototype wordt tentoongesteld in Dropcity, het centrum voor architectuur en design in de iconische tunnels van het centraal station van Milaan. Het doel van de tentoonstelling is om de wetenschap achter de schoen tastbaar te maken voor het publiek, als afspiegeling van het state-of-the-art onderzoek dat wordt uitgevoerd aan de VUB.

Naast het tentoonstellen van de prototypes zal Lars een reeks evenementen organiseren tijdens de opening van Dropcity:

19 april: een meeslepende workshop over het kweken van leerachtige materialen.
20 april: een openbare lezing over het onderzoek en de toekomst van bio-geïntegreerd ontwerp.

De tentoonstellingsruimte recreëert een werkende laboratoriumomgeving en onthult de processen achter de groei van het materiaal, van de eerste culturen tot de productie. Het biedt een zeldzame blik op het snijvlak van biologie en mode.

Contact

Lars Dittrich +44 7510 221738 , lars.dittrich@vub.be

Details tentoonstelling

Locatie: Drop City, Via Sammartini, Milaan (Onder het Centraal Station) Data: 20 april - 26 april 2026 Workshop/Opening: 19 april 2026 Lezing: 20 april 2026

Over Lars Dittrich

Lars Dittrich is een materiaalgedreven ontwerper wiens werk draait om mycelium en de ontwikkeling van processen voor het kweken, transformeren en toepassen van schimmelmaterialen. Hij behaalde een MA in Material Futures aan Central Saint Martins en werkt momenteel vanuit de Microbiology Research Group aan de Vrije Universiteit Brussel, waar zijn werk zich bevindt op het snijvlak van onderzoek naar levende materialen, technologie en design. Zijn benadering is geworteld in het maken. Hij werkt rechtstreeks met schimmelorganismen in het laboratorium en de kweek vormt het uitgangspunt van zijn ontwerpproces. Het levende materiaal zelf, zijn groeicondities en opkomende eigenschappen vormen de leidraad voor beslissingen over vorm en functie. Dit gaat verder dan het laboratorium en brengt hem tot samenwerking met ambachtslieden, waarbij hij onderzoek verbindt met de praktijk van het maken, zoals schoeisel. Lars' werk houdt zich bezig met schimmelmaterialen op een kritieke plek: tussen het definiëren van een geheel nieuwe materiaalcategorie en het worden gezien als een duurzaam alternatief voor plastic en leer. Het is in deze spanning dat zijn praktijk zijn richting vindt.