VUB en Ex Ante leren rechtenstudenten kritisch om te gaan met AI
De Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Belgische start-up Ex Ante gaan samenwerken om rechtenstudenten om te vormen tot kritische juridische professionals die klaar zijn voor een van AI doordrongen arbeidsmarkt. Vanaf dit academiejaar krijgen alle rechtenstudenten van de VUB toegang tot de juridische zoekmachine van Ex Ante, die hen toelaat AI-gegenereerde teksten te controleren, corrigeren en verrijken met relevante vonnissen, arresten en wetteksten.
Rechtenstudenten en juristen beschikken vandaag over generatieve AI die in enkele seconden een sluitend klinkend antwoord formuleert op een juridische vraag. Net in het recht is die output echter kwetsbaar: waar AI-modellen bij kennisvragen steeds minder vaak hallucineren, ligt het foutenpercentage bij juridische vragen merkelijk hoger omwille van de vaak complexe en genuanceerde materie. Rechtenstudenten moeten dan ook leren om met een kritische blik naar AI-gegenereerde teksten te kijken, en dat is precies waar Ex Ante hen voortaan bij zal helpen. De juridische zoekmachine van Ex Ante ontsluit enkel geverifieerde juridische bronnen als wetgeving, rechtspraak en rechtsleer, waarbij telkens meteen de meest relevante originele documenten worden weergegeven. Zo kunnen studenten makkelijker en sneller zelf elk juridisch standpunt natrekken.
De Faculteit Recht en Criminologie koppelt de samenwerking met Ex Ante dan ook aan haar eigen onderwijsdoelstellingen. Binnen het vak rechtsmethodologie leren studenten juridische opzoekingen doen, omgaan met een grote verscheidenheid aan bronnen, onderscheiden wat relevant is en wat niet, en de output van een AI-systeem toetsen aan de tekst waarop die zich baseert. In het kader van dit vak zal Ex Ante de studenten voorbereiden op de wijzigende verwachtingen vanuit het juridische werkveld, waarbij AI-geletterdheid meer en meer een essentiële professionele vaardigheid vormt.
"Onze studenten zullen hoe dan ook met AI werken. We moeten dus onze hakken niet in het zand zetten en dit proberen verhinderen, maar hen leren hoe je verantwoord met AI-tools omgaat: waar komt een antwoord vandaan, kloppen de verwijzingen, is het nog actueel, en wat ontbreekt er? Een juridische zoekmachine die je snel de originele brontekst toont is daarvoor een uitstekende tool. Ik werk zelf dagelijks met Ex Ante en merk dat de winst niet alleen in tijdswinst zit, maar vooral in de zekerheid dat je elke stap van je redenering kan terugvoeren tot een bron. Dat is exact wat we onze studenten willen bijbrengen", stelt prof. dr. Frederic Eggermont, Faculteit Recht en Criminologie aan de VUB.
Voor Ex Ante is de samenwerking bovendien een terugkeer naar de eigen alma mater. Alle vier de oprichters studeerden aan de VUB: Lucas Van Wichelen studeerde er af in de rechten ging vervolgens de advocatuur in, Othman El-Hammouchi werd als wiskundige de AI-expert van het team, Bram Dewit is computerwetenschapper en lead backend developer, en Stijn Desloovere is computerwetenschapper en lead frontend developer. Het bedrijf bouwt vanuit België aan juridische zoektechnologie waarin de jurist, en niet het AI-model, de eindbeslissing neemt.
"We hebben onze juridische en wetenschappelijke vorming alle vier aan de VUB gekregen, dus deze samenwerking betekent veel voor ons. We bouwen Ex Ante net omdat we ervan overtuigd zijn dat AI het denkwerk van de jurist niet mag overnemen. Onze zoekmachine kauwt de gebruiker geen zaligmakend antwoord voor, maar levert de documenten aan die toelaten zelf een standpunt in te nemen. Dat vraagt van studenten dat zij zelf het bronmateriaal lezen, teksten tegen elkaar afwegen en uiteindelijk beslissingen nemen. Wie dit als student leert, blijft het ook als advocaat of jurist doen", zegt Lucas Van Wichelen, medeoprichter van Ex Ante.
Concreet krijgen alle studenten Rechten van de VUB volledige toegang tot de zoekmachine van Ex Ante, die hen ook binnen Microsoft Word helpt bij hun opzoekingswerk. In ruil verzamelt Ex Ante feedback van studenten, die aangeven welke zoekresultaten bruikbaar zijn, waar de zoekmachine tekortschiet en welke bronnen zij missen. Die input wordt vervolgens gebruikt om de zoektechnologie verder te verfijnen.
De samenwerking vertrekt vanuit de overtuiging dat technologie het kritisch denkvermogen van toekomstige juristen moet versterken in plaats van vervangen. Ook in een wereld waarin AI-modellen steeds sneller en overtuigender (althans op het eerste zicht) juridische teksten genereren.
Contact
Lucas Van Wichelen, Mede-oprichter Ex Ante: 0470453221; lucas@ex-ante.be
Koen Stein
