Nieuwe biomarker in hersenvocht verbetert diagnose van Parkinson en Lewy body dementie
VUB onderzoeker mee aan voorfront van strijd tegen neurodegeneratieve ziekten
BRUSSEL – Een internationaal consortium heeft een belangrijke doorbraak bereikt in de diagnostiek van neurologische aandoeningen. In een recente publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine beschrijven zij de ontdekking van een nieuwe, kwantitatieve biomarker in het lumbaal vocht (hersenvocht) die artsen helpt om de ziekte van Parkinson en dementie met Lewy-lichaampjes nauwkeuriger vast te stellen.
Het consortium, onder leiding van dr. Katharina Bolsewig en prof. dr. Charlotte Teunissen van het Neurochemisch Laboratoium van Amsterdam UMC, met belangrijke bijdragen van Professor dr. Sebastiaan Engelborghs, hoogleraar aan de VUB en diensthoofd neurologie aan het UZ Brussel, richtte zich op het eiwit DOPA-decarboxylase. Het eiwit speelt een cruciale rol bij de aanmaak van dopamine in de hersenen. Uit de studie blijkt dat de concentratie van DOPA-decarboxylase in het hersenvocht aanzienlijk verhoogd is bij patiënten met Parkinson of dementie met Lewy-lichaampjes. Dit verschil is zelfs duidelijk meetbaar in vergelijking met patiënten die lijden aan de ziekte van Alzheimer, wat de test zeer specifiek maakt.
Prof. Engelborghs: “Het belang van deze ontdekking voor de klinische praktijk is groot, aangezien dementie met Lewy-lichaampjes momenteel vaak moeilijk correct te diagnosticeren is. Door de sterke overlap in symptomen met andere vormen van dementie worden patiënten regelmatig foutief gediagnosticeerd. Een onjuiste diagnose kan leiden tot een minder effectieve of in sommige gevallen zelfs schadelijke behandeling. De nieuwe meetmethode biedt artsen een objectief hulpmiddel om in een vroeg stadium de juiste koers te bepalen.”
Tijdens het onderzoek ontwikkelde het consortium twee uiterst gevoelige laboratoriumtesten om de aanwezigheid van DOPA-decarboxylase betrouwbaar vast te leggen. De resultaten tonen aan dat de waarden bij de doelgroep tot wel tweeënhalf keer hoger liggen dan bij gezonde controlepersonen. Bovendien correleert een hogere concentratie van de biomarker direct met de mate van pathologische veranderingen in de hersenen, wat de biologische relevantie van de test onderstreept.
Hoewel de resultaten een significante stap voorwaarts betekenen richting dagelijkse toepassing in de zorg, benadrukt het consortium dat verdere standaardisatie noodzakelijk is. “We mogen spreken van een vruchtbare internationale samenwerking. Deze publicatie brengt een cruciale biomarker dichter bij de patiënt, juist voor die gevallen waarin de diagnose vandaag de dag nog te vaak gepaard gaat met onzekerheid.” besluit Engelborghs.
Referentie: De studie, getiteld "A quantitative DOPA decarboxylase biomarker for diagnosis in Lewy body disorders", is uitgevoerd door een internationaal team van experts. De volledige resultaten zijn te raadplegen in Nature Medicine (2026) via DOI: 10.1038/s41591-026-04212-0.
Contact:
Prof. Dr. Sabastiaan Engelborghs: via UZ Brussel spokesperson Karolien Deprez 0497836355
Koen Stein
