Nieuw VUB-onderzoek belicht mobiliteitservaringen van queer gemeenschap in Brussel
BRUSSEL – Onderzoeksgroep Mobilise van de Vrije Universiteit Brussel heeft een kwalitatieve studie afgerond naar de dagelijkse stadsnavigatie en vervoerskeuzes van de queer gemeenschap. Het onderzoek, geleid door Charlotte van Vessem & Juliana Betancur Arenas in samenwerking met het Brussels Centre for Urban Studies, RainbowHouse Brussel en Les Grand Carmes, geeft inzicht in de impact van identiteit op verplaatsingsgedrag binnen de hoofdstad.
Waar bestaande mobiliteitsstudies rond gender zich voornamelijk richten op de traditionele man-vrouwverhouding en heteronormatieve gezinsstructuren, vult dit werk een cruciale leemte op in de wetenschappelijke literatuur omtrent gender en dagelijkse mobiliteit. Anderzijds vult het de (beperkte) bestaande literatuur aangaande queer ervaringen in de publieke ruimte die focussen op negatieve ervaringen door expliciet zowel positieve, neutrale als negatieve ervaringen in kaart te brengen.
Doordachte copingmechanismen beïnvloeden de manier waarop bewoners zich door het stedelijke landschap bewegen. Een opvallende uitkomst is het verschil in modaliteitskeuze tussen queer personen die als mannen en personen die als vrouw worden geïdentificeerd:
- Queer mannen ervaren dat kleding- en stijlaanpassingen direct invloed hebben op hun veiligheidsgevoel op straat. Fietsen en wandelen worden door een gedeelte van de respondenten gezien als een bewuste keuze voor duurzaamheid, status en een manier om nieuwe wijken te ontdekken.
- Voor personen die als vrouw worden waargenomen speelt straatintimidatie en seksisme sowieso een dominante rol. Wandelen geldt voor de respondenten vaak als een uiterste noodgreep. De fiets fungeert als het voornaamste hulpmiddel om snel, autonoom en onafhankelijk te reizen zonder vast te zitten in voertuigen of op haltes. Angst speelt dus een belangrijkere rol in hun vervoerskeuze
De resultaten onderstrepen de noodzaak voor een betere stedelijke infrastructuur, waaronder betrouwbaar en veilig nachtvervoer en behoud van deelfietsen. Daarnaast pleiten de onderzoekers voor meer bewustwording en beleidsmatige aandacht voor de manier waarop de publieke ruimte wordt gedeeld, onder meer via gerichte campagnes bij vervoersmaatschappijen zoals de MIVB.
Meer info: Queer Mobilities and Spatial Practices in Brussels | Brussels Centre for Urban Studies
Referentie:
Charlotte van Vessem, Juliana Betancur Arenas, Sara Tori, Imre Keseru, “It’s not the place, it’s the crowd”: an explorative study on queer mobilities and spatial practices in Brussels, Belgium. Journal of Urban Mobility,10, 2026, 100261, https://doi.org/10.1016/j.urbmob.2026.100261.
Contact:
charlotte.van.vessem@vub.be (gsm op aanvraag)
Koen Stein
