Grensverleggend peptide-onderzoek door VUB-professor Steven Ballet levert prestigieuze Leonidas Zervas Award 2026 op
Brussel, 16 juni 2026 – Prof. Dr. Steven Ballet, hoofd van de Onderzoeksgroep Organische Chemie aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB), is onderscheiden met de prestigieuze Leonidas Zervas Award 2026. Deze prijs van de European Peptide Society (EPS) bekroont zijn uitzonderlijke bijdragen aan de peptidewetenschap, gericht naar structurele biologie en medicijnontwikkeling. De award onderstreept het succes van zijn translationele benadering, waarbij fundamenteel VUB-onderzoek direct leidt tot toonaangevende biomedische en industriële toepassingen.
De Leonidas Zervas Award geldt wereldwijd als een van de hoogste erkenningen voor wetenschappers actief in het brede domein van peptiden, binnen de eerste helft van hun onafhankelijke carrière. Professor Ballet bouwde verder op de schouders van zijn illustere VUB-voorgangers, professoren Georges Van Binst en Dirk Tourwé. Ballet promoveerde in 2007 aan de VUB onder begeleiding van professor Tourwé, waarna hij via postdoctoraal onderzoek aan de University of Adelaide (Australië) en het Institut de Recherches Cliniques de Montréal (Canada) zijn expertise fijnstelde in het domein van de peptidomimetica en geavanceerde opioïden met veiligere profielen verder uitbouwde. Sinds 2010 leidt hij de Brusselse onderzoeksgroep.
Van fundamentele chemie naar gerichte therapieën
Het onderzoek van Steven Ballet strekt zich uit van de vroege synthese van chemische bouwstenen tot complexe eiwitmimetica en geavanceerde biomaterialen. Zijn groep ontwerpt op maat gemaakte aminozuren om peptide-structuren uiterst nauwkeurig te controleren en past innovatieve technieken toe voor de late-fase modificatie van peptiden.
Hierdoor kunnen interacties tussen peptiden en receptoren in het menselijk lichaam heel fijnmazig worden afgestemd. Dit leidde onder meer tot de ontwikkeling van stabiele moleculen (zgn. orthostere en allostere liganden) die zich richten op G-eiwitgekoppelde receptoren (GPCR's), welke een sleutelrol spelen bij verscheidene ziekten zoals neuropathische pijn, hartfalen en kanker. Het lab ontwikkelde onder meer hybride medicijnen die sterke pijnstilling bieden zonder de verslavende of ademhalingsremmende bijwerkingen van klassieke opioïden, en draagt bij aan de structurele opheldering van cruciale receptorvormen.
De translationele kracht van peptiden in structurele-biologie en medische beeldvorming: een VUB verhaal
Wat het werk van professor Ballet uniek maakt, is de focus op translationele wetenschap: het omzetten van laboratoriumontdekkingen naar tastbare oplossingen voor de patiënt. Binnen de VUB leidde dit tot vruchtbare collaboraties. Een sprekend voorbeeld is de samenwerking met de groep van professoren Jan Steyaert en Wim Versées. Door het structuur-gebaseerd ontwerpen van eiwitmimetica slaagden de onderzoekers erin met kleine peptiden de werking van nanobodies na te bootsen. Ook werkte Steven mee aan moleculen die de oprichting van Steyaert’s succesvolle VUB-spin-off biotechbedrijf Confo Therapeutics ondersteunden.
Daarnaast is er een cruciale interdisciplinaire synergie met professoren Sophie Hernot, Nick Devoogdt en Vicky Caveliers van de onderzoeksgroep Molecular Imaging & Therapy (MITH). De expertise van MITH in radiochemie, preklinische en intravitale beeldvorming sluit naadloos aan op de peptidetechnologie van Ballet. Door de krachten te bundelen worden de door Ballet ontwikkelde biomaterialen – zoals korte peptideketens die hydrogelen vormen voor gecontroleerde medicijnafgifte – door MITH voorzien van radioactieve of fluorescente labels.
Deze gecombineerde aanpak maakt de in vivo visualisatie en evaluatie van drug delivery en therapie mogelijk. Recente testen tonen zo aan dat deze biogelen de tumorgerichte opname van therapeutische nanobodies tegen kanker drastisch verbeteren. Dit draagt rechtstreeks bij aan de ontwikkeling van gepersonaliseerde diagnostische tracers en gerichte immuuntherapieën. De maatschappelijke toepasbaarheid van deze gelen bleek recent op internationale symposia, waar VUB-doctorandi de hoogste onderscheidingen ontvingen voor hun presentaties over deze innovatieve biomaterialen, bijvoorbeeld voor de behandeling van hartfalen.
Kweekvijver voor toptalent
Naast zijn wetenschappelijke productie, die circa 172 artikelen, 3 boekhoofdstukken en 7 patenten omvat, wordt Steven Ballet geprezen als mentor. Sinds 2010 leidde hij 22 doctoraatsstudenten, 60 masterstudenten en 24 postdoctorale onderzoekers op. VUB-afgestudeerden uit zijn lab bekleden vandaag sleutelposities bij toonaangevende spelers zoals Janssen Pharmaceutica, Pfizer en GSK. De internationale Leonidas Zervas Award 2026 onderstreept dat de VUB blijft excelleren in translationeel onderzoek dat de brug slaat tussen pure chemie en de gezondheidszorg van de toekomst.
Meer over de Leonidas Zervas award: https://www.eurpepsoc.com/leonidas-zervas-award-2026/
Contact:
Steven Ballet: steven.ballet@vub.be
Koen Stein
