{
    "title": "Fossiele schelpen uit Antwerpen: zomers warmen sneller op dan winters",
    "modified_at": "2024-05-16 09:44:06",
    "published_at": "2024-05-15 20:00:00",
    "url": "https://press.vub.ac.be/fossiele-schelpen-uit-antwerpen-zomers-warmen-sneller-op-dan-winters",
    "short_url": "http://prez.ly/zGLc",
    "culture": "nl_BE",
    "language": "NL",
    "subtitle": "In een warmer klimaat warmen zomers veel sneller op dan winters. Dat blijkt uit onderzoek naar fossiele schelpen door aardwetenschapper Niels de Winter. Met deze kennis zijn de gevolgen van de huidige opwarming van de aarde in het Noordzeegebied beter in kaart te brengen.",
    "slug": "fossiele-schelpen-uit-antwerpen-zomers-warmen-sneller-op-dan-winters",
    "body": "<p>Niels de Winter, verbonden aan het departement Aardwetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam en de AMGC onderzoeksgroep aan de Vrije Universiteit Brussel, mat samen met collega&rsquo;s van onder andere het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, de chemische samenstelling van fossiele schelpen uit Antwerpen. Die schelpen zijn afkomstig van oesters, kokkels en Sint-Jacobsschelpen gevonden tijdens de werken aan de Kieldrechtsluis. Ze leefden tijdens het Plioceen, zo&#039;n drie miljoen jaar geleden, in de Noordzee die toen ook een groot deel van Vlaanderen en Nederland bedekte. De schelpen groeiden laagje voor laagje, vergelijkbaar met boomringen of vingernagels, en legden tijdens hun leven heel gedetailleerde informatie vast in hun schelp.</p>\n    <figure\n        class=\"release-content-image release-content-image--contained release-content-image--align-center\"\n        data-component=\"image-zoom-popup\"\n        data-image-zoom-popup-selector=\".release-content-image__image\"\n        data-image-zoom-popup-i18n=\"data:application/json;base64,eyJEb3dubG9hZCI6IkRvd25sb2FkIn0=\"\n        data-image-zoom-popup-tracking-views-event=\"Story Image View\"\n        data-image-zoom-popup-tracking-download-event=\"Story Image Download\"\n        data-image-zoom-popup-placement=\"content\"\n    >\n        <div class=\"image-thumbnail-rollover\" style=\"width: 100%\">\n            <img\n                src=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/resize/1200x/-/format/auto/\"\n                                    srcset=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/resize/1200x/-/format/auto/ 1x, https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/resize/2400x/-/format/auto/ 2x\"\n                                class=\"release-content-image__image image-thumbnail-rollover__image\"\n                data-description=\"Fossiel van Arctica islandica, tweekleppige gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde\"\n                id=\"image-232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2\"\n                data-id=\"232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2\"\n                data-original=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/inline/no/Niels-4.jpg\"\n                data-mfp-src=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/resize/1200x/-/format/auto/\"\n                alt=\"Fossiel van Arctica islandica, tweekleppige gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde\"\n            />\n            <div class=\"image-thumbnail-rollover__caption\">\n                <svg class=\"icon icon-expand image-thumbnail-rollover__caption-icon\">\n                <use xlink:href=\"#icon-expand\"></use>\n            </svg>            </div>\n        </div>\n\n        <figcaption class=\"release-content-image__caption\">Fossiel van Arctica islandica, tweekleppige gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde</figcaption>\n    </figure>\n\n    <figure\n        class=\"release-content-image release-content-image--contained release-content-image--align-center\"\n        data-component=\"image-zoom-popup\"\n        data-image-zoom-popup-selector=\".release-content-image__image\"\n        data-image-zoom-popup-i18n=\"data:application/json;base64,eyJEb3dubG9hZCI6IkRvd25sb2FkIn0=\"\n        data-image-zoom-popup-tracking-views-event=\"Story Image View\"\n        data-image-zoom-popup-tracking-download-event=\"Story Image Download\"\n        data-image-zoom-popup-placement=\"content\"\n    >\n        <div class=\"image-thumbnail-rollover\" style=\"width: 100%\">\n            <img\n                src=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/resize/1200x/-/format/auto/\"\n                                    srcset=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/resize/1200x/-/format/auto/ 1x, https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/resize/2400x/-/format/auto/ 2x\"\n                                class=\"release-content-image__image image-thumbnail-rollover__image\"\n                data-description=\"&lt;em&gt;Crassostrea gigas&lt;/em&gt; of gewone oester gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde\"\n                id=\"image-0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de\"\n                data-id=\"0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de\"\n                data-original=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/inline/no/Niels-6.jpg\"\n                data-mfp-src=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/resize/1200x/-/format/auto/\"\n                alt=\"Crassostrea gigas  of gewone oester gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde\"\n            />\n            <div class=\"image-thumbnail-rollover__caption\">\n                <svg class=\"icon icon-expand image-thumbnail-rollover__caption-icon\">\n                <use xlink:href=\"#icon-expand\"></use>\n            </svg>            </div>\n        </div>\n\n        <figcaption class=\"release-content-image__caption\"><em>Crassostrea gigas</em> of gewone oester gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde</figcaption>\n    </figure>\n<p><strong>Snapshot van de seizoenen</strong><br>\u200bTijdens het Plioceen was het gemiddeld 2,5 tot 3 graden warmer op aarde dan nu. In hun studie, die is gepubliceerd in <em>Science Advances</em>, namen de onderzoekers een &lsquo;snapshot&rsquo; van het klimaat van die tijd, om inzicht te krijgen in het verschil tussen de seizoenen in een warmer klimaat. </p><p><strong>Zeldzame zware isotopen</strong><br>\u200bZe gebruikten de &lsquo;clumped isotope analysis&#039;-methode. Bij deze methode kijken de onderzoekers in detail naar de chemische samenstelling van de schelp. Dit doen ze door te meten in welke mate zeldzame zware isotopen van zowel zuurstof als koolstof in hetzelfde kalk-molecuul in de schelpen voorkomen. Deze zware isotopen komen meer voor in schelpen die ontstaan zijn in kouder water. Daardoor kunnen de metingen gebruikt worden om de temperatuur waarop de schelpen werden gevormd te reconstrueren. Deze methode is nauwkeuriger dan conventionele methoden voor temperatuurreconstructies, omdat de wetenschappers geen aannames hoeven te doen over de samenstelling van het zeewater waarin de schelpen groeiden.</p><p><strong>Zomers warmen meer op dan winter</strong><br>\u200bHet belangrijkste inzicht is dat zomers veel meer opwarmen dan winters in een warmer klimaat zoals het Plioceen. Terwijl de winters ongeveer 2,5 graden warmer werden, was de temperatuur tijdens de zomer ongeveer 4,3 graden hoger. De onderzoekers zien hetzelfde resultaat in modellen voor de toekomst, die een gelijkaardige hoeveelheid opwarming voorspellen voor het jaar 2100. </p><p>De studie geeft een beeld van wat we in Europa kunnen verwachten qua klimaat als we de huidige trend van klimaatverandering doorzetten. De Winter: &ldquo;We kunnen waarschijnlijk sterkere temperatuurverschillen tussen de zomer en winter verwachten, en de kans op hittegolven in de zomer zal enkel toenemen.&rdquo;</p><p>&nbsp;</p><p>De publicatie is hier te raadplegen: <a href=\"https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adl6717\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adl6717</a></p><hr /><p>Contact: </p><p>Niels de Winter: <a href=\"mailto:niels.de.winter@vub.be\">niels.de.winter@vub.be</a>, &nbsp;+31 6 3444 3433 (kantooruren)</p><div class=\"release-content-contact\" id=\"contact-d9b5630f-7d41-4c3b-bca9-9f7cf43d5813\">\n    <div class=\"release-content-contact__avatar\"><img src=\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/96e3692f-39a4-433b-b0ee-9008befa578f/-/crop/1117x1118/419,0/-/preview/-/scale_crop/128x128/center/-/format/auto/\" alt=\"Koen Stein\" class=\"release-content-contact__avatar-image\" /></div>\n    <div class=\"release-content-contact__details\">\n        <strong class=\"release-content-contact__name\">Koen Stein</strong>\n        <em class=\"release-content-contact__description\">Perscontact wetenschap &amp; onderzoek</em>\n        <ul class=\"release-content-contact__details-list\"><li class=\"release-content-contact__details-list-item\"><a href=\"mailto:koen.stein@vub.be\"  class=\"release-content-contact__details-list-item-link\" title=\"koen.stein@vub.be\"><svg class=\"icon icon-paper-plane release-content-contact__details-list-item-icon\">\n                <use xlink:href=\"#icon-paper-plane\"></use>\n            </svg>koen.stein@vub.be</a></li>\n<li class=\"release-content-contact__details-list-item\"><a href=\"tel:+32 (0)471517909\"  class=\"release-content-contact__details-list-item-link\" title=\"+32 (0)471517909\"><svg class=\"icon icon-mobile release-content-contact__details-list-item-icon\">\n                <use xlink:href=\"#icon-mobile\"></use>\n            </svg>+32 (0)471517909</a></li>\n<li class=\"release-content-contact__details-list-item\"><a href=\"https://vub.be\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" class=\"release-content-contact__details-list-item-link\" title=\"vub.be\"><svg class=\"icon icon-browser release-content-contact__details-list-item-icon\">\n                <use xlink:href=\"#icon-browser\"></use>\n            </svg>vub.be</a></li></ul>\n    </div>\n</div><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p>",
    "mainvisual": {
        "thumbnail": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/scale_crop/250x250/center/-/format/auto/",
        "large": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/preview/500x500/-/format/auto/",
        "original": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/"
    },
    "header": {
        "large": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/87b23a20-4036-4b4e-b799-b0513219f899/-/preview/1200x1200/-/format/auto/",
        "release": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/87b23a20-4036-4b4e-b799-b0513219f899/-/preview/1200x1200/-/format/auto/"
    },
    "images": [
        {
            "caption": "Fossiel van Arctica islandica, tweekleppige gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde",
            "original": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/",
            "medium": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/preview/500x500/-/format/auto/",
            "small": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/preview/200x200/-/format/auto/",
            "thumbnail": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/preview/100x100/-/format/auto/",
            "square": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/scale_crop/200x200/center/-/format/auto/",
            "squaresmall": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/232f6862-c3b8-42b4-b9af-feddd16189a2/-/scale_crop/58x58/center/-/format/auto/"
        },
        {
            "caption": "Crassostrea gigas  of gewone oester gebruikt in de studie. foto: Doris Smudde",
            "original": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/",
            "medium": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/preview/500x500/-/format/auto/",
            "small": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/preview/200x200/-/format/auto/",
            "thumbnail": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/preview/100x100/-/format/auto/",
            "square": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/scale_crop/200x200/center/-/format/auto/",
            "squaresmall": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/0d922b1d-0601-41ec-8848-415c647268de/-/scale_crop/58x58/center/-/format/auto/"
        }
    ],
    "contacts": [
        {
            "name": "Koen Stein",
            "company": null,
            "description": "Perscontact wetenschap & onderzoek",
            "email": "koen.stein@vub.be",
            "website": "https://vub.be",
            "address": null,
            "telephone": null,
            "mobile": "+32 (0)471517909",
            "twitter": null,
            "facebook": null
        }
    ],
    "author": {
        "first_name": "Koen",
        "last_name": "Stein"
    },
    "format_version": 5
}