De verzwegen geschiedenis van activisme door mensen van kleur
Wetenschappelijk boek door VUB onderzoekers over ‘nieuwe golf’ van antiracisme in Europa
In de nasleep van de Black Lives Matter-protesten van 2020 is een nieuwe dynamiek in het Europese antiracisme-debat ontstaan. Het open-access boek ‘A New Wave of Anti-Racism in Europe? Racialized Minorities at the Centre’, uitgegeven onder redactie van Ilke Adam (Vrije Universiteit Brussel), Jean Beaman (CUNY Graduate Center, New York) en Mariska Jung (VUB) geeft inzichten over hoe geracialiseerde minderheden zelf de koers van dat verzet bepalen. Het werk biedt een kritische blik op de geschiedenis van het Belgische activisme en de huidige politieke backlash.
Terwijl het publieke debat vaak gedomineerd wordt door discussies over ‘woke’ en polarisatie stellen de onderzoekers in het boek de vraag of we daadwerkelijk getuige zijn van een nieuwe fase in de strijd voor gelijkheid en wat dat betekent in een klimaat van toenemende extreemrechtse mobilisatie.
Focus op België: voorbij de ‘witte’ geschiedenis
Een cruciaal onderdeel van het boek is het onderzoek naar de Belgische context. Volgens Ilke Adam van het Brussels Interdisciplinary Research Centre on Migration and Minorities (BIRMM) aan de VUB, wordt de geschiedenis van antiracisme in België vaak herinnerd als een overwegend ‘wit’ verhaal, zoals de bekende ‘Hand in Hand’-acties na Zwarte Zondag in de jaren '90.
Er is echter een hele geschiedenis van activisme door mensen van kleur die onderbelicht is gebleven in ons collectief geheugen (zie ook https://press.vub.ac.be/lancering-webplatform-first-waves-verhalen-van-de-eerste-militante-en-antiracisme-golven-in-belgie en https://firstwaves.be/fr/nodes/pages/first-waves/#). Zo belicht het boek gebeurtenissen zoals de rellen in Vorst in de jaren '90. Waar de media destijds de focus legden op geweld, toont het onderzoek dat hier een diepere strijd tegen racistisch onrecht en politiegeweld aan ten grondslag lag. Het is een strijd die vandaag de dag nog steeds pijnlijk actueel is, zeker na incidenten zoals de dood van de jongeman Adil in Brussel.
Het boek is het resultaat van een brede internationale samenwerking met bijdragen van auteurs uit verschillende Europese landen en de Verenigde Staten. Tijdens de recente digitale boeklancering reflecteerden de auteurs, samen met de gerenommeerde wetenschapper Alana Lentin, op de verschuiving van de macht waarbij minderheden zelf het voortouw nemen. Daarnaast besteedden zij uitgebreid aandacht aan de impact van 2020 op lokale contexten en de manier waarop de huidige politieke backlash zich organiseert tegenover bewegingen voor raciale rechtvaardigheid.
Open Access beschikbaarheid
Om de verzamelde kennis zo breed mogelijk toegankelijk te maken voor zowel activisten en beleidsmakers als het grote publiek, is het werk volledig open access gepubliceerd. De volledige tekst is gratis als PDF te raadplegen en te downloaden via de website van uitgeverij Springer Link: https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-032-00002-6
Contact
Prof. Dr. Ilke Adam: tel nr beschikbaar bij de redactie
