Brusselse politie op een kruispunt: diversiteit is geen luxe, maar een democratische noodzaak
Nieuw ULB-VUB onderzoek toont dat diversiteit essentieel is voor slagkracht van het korps
De Brusselse lokale politie weerspiegelt de kleurrijke realiteit van de hoofdstad nog onvoldoende. Nieuw onderzoek van de ULB en VUB waarschuwt dat een structurele verankering van diversiteit essentieel is voor het maatschappelijk vertrouwen en de slagkracht van het korps. Met de geplande fusie van de zes politiezones in het vooruitzicht, bevindt Brussel zich op een uniek kantelmoment om van goede bedoelingen naar een coherent beleid over te stappen.
Volgens de onderzoekers gaat representativiteit over veel meer dan symboliek. Een korps dat de samenleving waarin het opereert werkelijk begrijpt, is simpelweg doeltreffender. Etnische diversiteit moet daarom niet worden gezien als een antwoord op maatschappelijke druk, maar als een fundamentele voorwaarde voor een legitieme en duurzame werking van de politie.
Het onderzoek legt echter ook pijnlijke drempels bloot. Medewerkers met een migratieachtergrond botsen in de praktijk nog te vaak op onzichtbare barrières. Terwijl zij soms instrumenteel worden ingezet om beschuldigingen van racisme te counteren, ervaren zij tegelijkertijd wantrouwen over hun eigen loyaliteit. Het huidige discours over gelijkheid dreigt deze concrete ervaringen onzichtbaar te maken. Wanneer engagement niet leidt tot structurele verandering, blijft er volgens het rapport ruimte voor genormaliseerde vormen van racisme binnen de organisatie.
Richting 2050 schetst het rapport drie mogelijke scenario’s: een "façade van diversiteit", een "terugtrekking op harde veiligheid" of het model van de "inclusieve politie". Voor dat laatste scenario schuift het onderzoek duidelijke hefbomen naar voren: een meer coherent diversiteitsbeleid, sterkere opleiding in etnische diversiteit, een geloofwaardige interne aanpak van discriminatie, meer aandacht voor rekrutering én integratie, een andere omgang met neutraliteit, en vooral veel duidelijkere politieke en bestuurlijke sturing. De onderzoekers benadrukken dat het niet hun doel is om de toekomst te voorspellen, maar om de beleidsmakers de juiste hefbomen aan te reiken. De keuzes die nu worden gemaakt, bepalen of diversiteit een structurele pijler wordt van de Brusselse politie van morgen.
Over het onderzoek:
Het project werd geleid door professoren Maïté Maskens (ULB) en Sofie De Kimpe (VUB), samen met onderzoekers Nawal Bensaïd en Steven Debbaut, met financiering van Innoviris.
Contact:
Sofie De Kimpe: email sofie.de.kimpe@vub.be, tel +32 472 73 40 70
Steven Debbaut: email steven.debaut@vub.be, tel +32 476 95 30 88
Koen Stein
